« قد قامه القرآن » ( شعر )

«  قـد قـامةِ الـقـرآن   »  

در روزگار غم، در غربت قرآن

در مهد انديشه، در كشور ايران

روي زمين مانده، پيغام جاويدان

اعجاز پيغمبر گويد مرا اين سان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

در دست ما يك روز، قرآن سلاحي بود

در جنگ با دشمن، پشت و پناهي بود

امروز اگر هستيم، چونان نگاهي بود.

خواهي اگر باشي، پيروز در ميدان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

قرآن چرا گشته، در دست ما محصور؟

مانند يك ماهي، در تُنگ غم، مجبور

آخر مسلمانان، تا كي چنين مهجور؟

مي خواندت قرآن، با نغمه اي نالان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

رمز نجات ما، در دست قرآن است.

رفتن در اين وادي، با لطف رحمان است.

دوري از اين مكتب، سوداي شيطان است.

گر در پي رشدي، اين نكته را مي خوان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

پَر پَر مكن اي دوست ! آيات قرآن را

از كف مده هرگز، پيغام جانان را

با آن تواني يافت، اعلاي ايمان را

با گوش دل بشنو، اين گفته يزدان

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

فردا رسول حق، در صحنه محشر

آيد به دست او، يك مصحف انور

با شِكوه خواهد گفت از سوره كوثر

آن جا چه خواهي گفت در محضر سبحان ؟

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

باور چنين باشد، گر اهل قرآني

قد جائك البـرهـان، گر اهل برهاني

در آن تدبّر كن، تا نكته ها داني

با آن تواني يافت، اكسير جاويدان

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

خوبان عالم را، راه طريقت اوست.

مردان ميدان را، ياراي همت اوست

در مكتب اسلام، ركن شريعت اوست.

شارع چنين گويد : اين بر تو شد فرمان

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

ما با تو بد كرديم، اي حضرت قرآن!

قَدرت ندانستيم، اي گنج بي پايان!

زين رو خجل مانديم، وينگونه بي سامان

راه نجات ما، از فرط اين حرمان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

ما را پناهي تو، يا خالق الانسان!

هم تكيه گاهي تو، يا عَلّم القرآن!

بخشندگي از توست، يا صاحب الاحسان!

ما را مدد فرما در حق اين پيمان :

يــا ايها الانـسان !

« قـد قـامةِ الـقرآن »

 

28 ارديبهشت 1397

اين چــاه، نــــان دارد. ( نـقـد )

نقدی بر مسابقات و فعالیت های فوق برنامه قرآنی دانش آموزی

 ايــن چــاه، نــــان دارد.

بیش از 99/5 درصد از دانش آموزان فدای کمتر از نیم درصد !!!

شاید این حكايت، گوشه ای از ابعاد مهجوریت قرآن در وزارت آموزش و پرورش را برای شما هم قابل درک کند:

گویند مردم روستایی یک چاه‌کن استخدام کردند تا برایشان چاه آبي حفر كند. او هر روز کار می کرد و پایان روز هم مزد می‌گرفت اما از آب خبری نبود. به او گفتند : پس کی این چاه به آب می‌رسد؟ گفت : این چاه که آب ندارد. پرسیدند : پس چرا حفر می‌کنی؟ گفت : این چاه اگر برای شما آب ندارد، برای من که نان دارد!

این ماجرای غم انگیز به روشني وضعيت موجود را وصف مي كند.

در چند سال گذشته ده ها و صدها میلیارد تومان از اعتبارات قرآنی دولتي به نام آموزش عمومی قرآن در اين وزارت خانه هزينه شد؛ ولی متاسفانه به دلیل عدم ارتباط اين فعاليت ها با مأموریت ذاتی و وظايف اين وزارت، به جای تقویت و ارتقاء برنامه های آموزشی در امور تبلیغی و ترویجی هزینه می شود. اين كه چرا تحقق اهداف آموزش عمومي قرآن در وزارت آموزش و پرورش چندان موفق به نظر نمي رسد، به دليل كم توجهي به همين موضوع است.

هم اكنون با وجود اسناد تحولي واقعاً معلوم نيست كه وظيفه وزارت آموزش و پرورش، آموزش عمومي و همگانی قرآن كريم است یا پرداختن به نخبه هاي قرآنی ؟! همين سياست يك بام دو هوا باعث شده تا روي كاغذ و اسناد تحولي، آموزش همگاني مطرح باشد اما در عمل، پرداختن به نخبه هاي قرآني وقت و انرژي و سرمايه هاي مادي و معنوي را بلعيده است. و متاسفانه باز خورد قابل قبولی نداشته است.

جای بسی تعجب و حیرت از کسانی است که از چنين عملکردي، انتظار معجزه هم دارند !!! اما اگر خوب نگاه کنیم می بینیم هرچه پول داده ایم آش خورده ایم.  یعنی وضعيت فرهنگي جامعه از انس با قرآن گرفته تا مسئله حجاب و رعايت آداب اسلامي و ... ناشي از همين سوء مديريت در اجرا و عدم نظارت و پشتيباني از برنامه هاست كه فرصت هاي ناب را به تهديدهاي جدي تبديل كرده است.

اما اين سوال هم چنان مطرح است كه چرا ؟! و تا کی ؟! آيا بايد بي سوادي قرآني  جامعه را بپذيريم و قبول كنيم كه عمده دانش آموزان ايران زمين توانايي و يا تمايل لازم را براي يادگيري و انس با قرآن كريم را ندارند ؟!!! پس به سراغ قهرمانان قرآني برويم !!! و يا يك بار براي هميشه با يك عزم ملي جلوي هر فعاليت نامرتبط با اسناد تحولي را بگيريم؟

متاسفانه واقعيت ها حكايت از آن دارد كه برای برخی مديران و جریان ها خیلی مهم نيست كه بيش از ۱۳ میلیون دانش آموز در پايان هريك از دوره هاي تحصيلي به کسب مهارت های عمومی قرآن اعم از روخوانی و روان خوانی و حفظ نسبی و فهم مقدماتی از قرآن كريم نرسیده باشند. بلکه براي آن ها مهم اين است که از طريق شناسايي دانش آموزان نخبه قرآني كه اعم اغلب ايشان در خارج از آموزش و پرورش به اين مراحل و مراتب رسيده اند, وجهه و آبروی خود و حزبشان را حفظ کنند. و از سوي ديگر چون از نحوه هزينه كرد بودجه هاي دولتی سؤالي نمی شود، لذا اين نوع مديريت همواره يك حاشيه امن بالايي را داشته و دارد.

گاهی برخي از دوستان دلسوز از تاثیر برخي از این نوع فعالیت ها در سال های دور سخن مي گويند. در پاسخ ایشان خواندن حکایت زیر خالی از لطف نیست : شخصی در یکی از مناطق کویری زندگی می کرد. اما چاه پر آب و زلالي داشت، زندگیش به راحتی می گذشت. یک روز به صورت اتفاقی سنگ کوچکی از دستش داخل آب افتاد. صدای سقوط سنگریزه برایش دلنشین بود.به همين خاطر سنگريزه ديگري را داخل چاه انداخت و از صداي افتادن آن احساس لذت مي كرد. اين رويه هر روز تكرار مي شد. کم کم با صدای چاه انس گرفت. مدتی گذشت تا این که سنگ ریزه های کوچک روی هم تلمبار شدند و راه آب چاه بسته شد. دیگر نه صدایی از چاه شنیده می شد و نه آبی در کار بود.

مهم ترين درس اي داستان آن است كه تکرار اشتباهات کوچک و اصرار بر ادامه رویه های غلط، به شکست های بزرگ ختم می شود.  

نظير باورهاي غلطي كه در فعاليت هاي قرآني آموزش و پرورش به تدریج تبديل به رويه شده است.  ...

شگفتا که در حدود 1۰۰۰ کارشناس قرآن و معارف اسلامي در حدود 720 منطقه و ناحيه و 31 استان و حوزه ستادی و 57 هزار مربی پرورشی و قرآن در مدارس ابتدايي و متوسطه كشور مشغول کار و فعالیت قرآنی هستند؛ ولی با بزرگ ترین فعالیت قرآنی کشور یعنی بیش از 400 هزار کلاس آموزش قرآن كه در هفته يك تا سه ساعت تشكيل مي شود، کاری ندارند !!!

و این که چه بلایی سر این درس می آید و با اين موضوع كه چرا تدريجاً كم رنگ و تعطیل مي شود و يا از كارآمدي لازم برخوردار نيست، کاری ندارند !!! در واقع اين نگرش مانند ترك واجبي مانند نماز و پرداختن به مستحبات است.  در حكمت 271 نهج البلاغه آمده است : « اِذا اَضَرَّتِ النَّوافِلُ بِالفَـرائِـضِ فَـارفُـضوها » ( هرگاه مستحبات و فضايل به واجبات و فرائض ضرر برساند، مستحبات را ترك كن. )

سؤال : آيا ما برنامه ريزان و معلمان در امر تعليم و تربيت، فرائض و فضايل را از هم جدا كرده ايم ؟

رسول خدا صلي الله عليه و آله به امير المؤمنين عليه السلام فرمودند :

يـا عَـلي ! اِذا رَأَيـتَ الـنّـاسَ يَشـتَـغِـلون بِالـفَـضايِـل، فَاشـتَـغِل بِـاِتـمامِ الـفِـرايِـضِ

علي جان ! هرگاه ديدي مردم به مستحبات اشتغال دارند، تو به كامل كردن واجبات بپرداز.

تحرير المواعذ العدديه ، ص 431

و شگفتا و واعجبا كه مسابقاتي در آموزش و پرورش در حال برگزاري است كه اهداف و محتوا و سطح انتظار آن خارج از برنامه درسي قرآن مصوب است و نيز اصلاً آموزش داده نمي شود ولي براي تبليغ و برگزاري آن چه هزينه ها كه نمي شود. آن وقت براي اهداف مصوب هيچ برنامه تشويقي و حمايتي وجود ندارد.

شگفتا كه یک وزیر به ساعت قرآن اضافه می کند و وزیر بعدی آن ساعات آموزش قرآن را حذف می کند. یکی زنگ قرآن را با دینی تلفیق می کند و دیگری معتقد است اصلاً آموزش قرآن نباید در آموزش و پرورش باشد و بلكه باید به مساجد محل انتقال یابد. !!!!

یکی دارالقرإن ها را یکجا تعطیل می کند و یک شبه ده ها هزار مدرسه قرآن راه می اندازد و دیگری یک شبه همه آن ده ها هزار را تعطیل و همان دارالقرآن ها را راه اندازی می کند

شگفتا که مراجع ذی ربط نیز همصدا با مسوولان، بی هیچ چون و چرايي اين اوامر را تاييد و مصوب مي كنند و نامش را  تحول بنیادین می گزارند. و تا فردی بر مسند کار است به او اجازه می دهند هر بلایی خواست سر آموزش و پرورش و زنگ قرآن بیاورند. ...

شگفتا كه علي رغم اين كه رهبر معظم انقلاب تنها نام درس قرآن و انتظارات از اين درس را به روشني در سياست هاي ابلاغي مطرح مي كنند. اما مسوئلان هم چنان بر اشتباهات گذشته تاكيد دارند.

عجبا كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي توسعه فرهنگ قرآني كشور و كميسيون آموزش عمومي قرآن كشور و شوراي عالي آموزش و پرورش و معاونت پرورشي و ... هيچ يك زنگ قرآن و آموزگاران و دبيران قران و كتاب هاي درسي را جز آموزش عمومي قرآن نمي دانند. ولي از قِـبل آن بودجه هاي كلان تصويب كرده و تخصيص مي دهند. اما جاي ديگر هزينه شده است.

وا اسفا كه ظاهراً اين درس، از همان موقع كه آموزش و پرورش به سبك جديد، جايگزين مكتب خانه ها شد تا كنون وصله ناجور وزارت آموزش و پرورشی بوده و هست. اين خود گواه و حاصل وابستگي تعلیم و تربیت كشور از الگوهاي غربي است كه نمي تواند پذيرنده كتاب خدا باشد. اقتباس هاي نابخردانه در طول سال هاي متمادي هم مزيد بر علت بوده است.

جدایی « آموزش‌ » از « پرورش » و « تعلیم » از « تربیت » تابلوی چنین تفکري است كه نتيجه اش اين خواهد بود كه امر پرورش و تربیت دینی دانش آموزان به آموزش نياز نداشته باشد و تنها مي خواهد با تبلیغ و شعار و برگزاري همايش و مسابقه، اهداف تربيتي محقق می شود. !!! غافل از اين كه با حلوا حلوا کردن دهاني شیرین نمي شود.

و واحسرتا که چنين تربيتي، چگونه فرصت های ناب تفکر و اندیشه را به تهدید و تعصب تبدیل کرده است. ...

نتيجه بحث

اين نوع برنامه روزي ها و هزينه كردهاي كلان - آن هم به نام قرآن،

اولاً  نماد بارز اسراف و تبذير ( ريخت و پاش ) است. 

ثانياً به دور از مأموريت ذاتي آموزش و پرورش و اهداف آموزش عمومي قرآن است.

شاید این روایت از امام جعفر صادق علیه السلام در ذیل عبارت شريف « و الذین آتیناهم الکتاب یتلونه حق تلاوته » ( آیه ۱۲۱ سوره بقره ) گویای همه آن چیزی باشد که می خواستم بگویم و نتوانستم :

« يُرَتِّلونَ آياتِهِ، وَ يَـتَـفَهَّـمونَ مَـعانـيَـهُ، وَ يَعـمَـلونَ بِـاَحـكامِـهِ، وَ يَرجونَ وَعـدَهُ، وَ يَخـشَونَ عَـذابَـهُ، وَ يَـتـَمَثَّـلونَ قَـصَـصَـهُ، وَ يَعـتَـبِـرونَ اَمـثالَـهُ، وَ يَأتونَ اَوامِـرَهُ، وَ يَجـتَـنِـبونَ نَـواهِـيَـهُ.

ما هُـوَ وَ الله ِ بِـحِفـظِ آياتِـهِ وَ سَردِ حُـروفِـهِ، وَ تِـلاوَتِ سُـوَرِهِ وَ دَرسِ اَعـشارِهِ وَ اَخـماسِـهِ، حَـفِـظوا حُـروفَـهُ وَ اَضاعوا حُدودَهُ، وَ اِنّـما هُـوَ تَـدَبُّـرُ آيـاتِـهِ، يَـقولُ اللّه ُ تَعالى« كِـتابٌ اَنـزَلـناهُ اِلَيـكَ مُـبارَكٌ لِـيَدَّبَّـروا آيـاتِـهِ »

 « به شیوه ترتیل آیاتش را می خوانند و معانیش را فهم می کنند و به احکام آن عمل می نمایند و امید به وعده الهی دارند و از عذابش در خوف و هراس به سر می برند و قصص آن را مجسم می بینند و از مثلهایش عبرت می گیرند، اوامرش را اجرا می کنند و از محرماتش دوری می گزینند.

 و آن، به خدا قسم تنها با حفظ آیات و چینش منظم حروف و تلاوت سوره ها و تحقیق یک دهم و یک پنجم قرآن حاصل نمی شود. آنان حروفش را حفظ و حدودش را تباه کردند. و جز این نیست که آن ( حق تلاوت ) همان تدبر در آیاتش می باشد. چرا که خداوند می فرماید : « آن کتابی است بسیار با عظمت که آن را به سویت فرو فرستادیم و بسیار پرخیر و برکت است تا در آیاتش تدبر نمایند. » ( سوره صاد آيه 29 )

                                                                                        میزان الحکمه، ج 8، ص 84

به عنوان کسی که نیمی از دوران خدمتش را کارشناس قرآن و معارف اسلامی منطقه و استان بوده و تجربه داوری در ادوار متعدد مسابقات قرآن را در سطوح مختلف از مدرسه و منطقه گرفته تا مراحل استانی و کشوری

و نیز با ارایه مقالات و نقدهای فراوان در این زمینه که گاه به عنوان تجارب برتر کشوری شناخته شده به استحضار می رسانم :

در شرايط كنوني فرهنگ قرآنی كشور با وجود رضایت متولیان و مدیران ارشد وزارت آموزش و پرورش بر ادامه وضعیت موجود و عدم تمایل به هر گونه تغییر و تحولي در این نهاد عظیم فرهنگی فقط می توان گفت وجود اسناد تنها حرفی روی کاغذ است و هرگز یارای حضور در میدان عمل را ندارد. چرا که عزم ملی و شهامت تغییر در  گذر از  این نابسامانی ها وجود ندارد.

و چه راست گفته است شاعر که :

تنها نه ز سستی هنری سر نزد از ما                در بی هنری نیز به جایی نرسیدیم.

اميد آن كه اين دل نوشته، اثري در فكر و دل و عمل همه ما داشته باشد.

« وَ لا تَـكونوا كَـالَّـذيـنَ قـالـوا سَـمِعـنا وَ هُم لايَسـمَـعونَ  » ( انفال / 21 )

و السّلام  

زر و زور و تزوير سه سلاح شيطان است. ...

پیروان خط امام این گونه اند که جز حق نمی گویند

و در این راه واهمه ای ندارندِ.

    امام خميني ره :                                                                          

‹‹ واقعيت ها را بنويسيد،

هر چند به ضرر خودتان يا به ضرر کساني باشد که به آنان علاقمنديد.

من هم ممکن است اشتباه کنم.

شما نبايد از کنار اشتباهاتم

يا آن چه به نظر شما اشتباه مي آيد،

بي سرو صدا بگذريد؛

اين کار خلاف وظيفه اي است که بر عهده گرفته ايد.

كسي که براي خدا قلم مي زند،

نه گزاف مي گويد و نه کتمان حقايق مي کند.

سعي کنيد مورخ بي غرضي باشيد،

مسائل و حوادث را آن طور که واقع شده است، شرح دهيد.

نوشته شما مبالغه آميز نباشد،

پرده پوشي هم در آن نشده باشد،

نه اغراق کنيد و نه انکار؛

در قدم اول

با زبان ملايم،

با زبان پند و اندرز

با افراد مواجه شويم،

خواه شاه باشد يا شبان.

وظيفه در قدم اول ارشاد است

و در اين وظيفه نبايد ميان انسان ها، از نظر مقام، موقعيت و منصب فرق بگذارند. ›› 

                                 (صحيفه نور ، ج‏۶، ص ۱۵)

دل نوشته های یک ذل شکسته

صلیب جهالت

قرآن ! من شرمنده توام

اگر از تو آواز مرگی ساخته ام

که هر وقت در کوچه مان آوازت بلند می شود

همه از هم می پرسند " چه کس مرده است؟ "

چه غفلت بزرگی که می پنداریم

خدا تو را برای مردگان ما نازل کرده است .

قرآن ! من شرمنده ام

اگر تو را از یک نسخه عملی به یک افسانه موزه نشین مبدل کرده ام .

یکی ذوق می کند

که تو را بر روی برنج نوشته،‌

 

یکی ذوق می کند

که ترا فرش کرده ،‌

 

یکی ذوق می کند

که تو را با طلا نوشته ،

‌یکی به خود می بالد

که تو را در کوچک ترین قطع ممکن منتشر کرده

 و … 

آیا واقعا خدا تو را فرستاده تا موزه سازی کنیم ؟

قرآن! من شرمنده توام

اگر حتی آنان که تو را می خوانند

و تو را می شنوند ،‌

آن چنان به پایت می نشینند

که خلایق به پای موسیقی های روزمره می نشینند ...

اگر چند آیه از تو را به یک نفس بخوانند

مستمعین فریاد می زنند ” احسنت …! ”

گویی مسابقه نفس است …

قرآن !‌ من شرمنده توام

اگر به یک فستیوال مبدل شده ای

حفظ کردن تو با شماره صفحه ،
‌خواندن تو آز آخر به اول ،

‌یک معرفت است یا یک رکورد گیری؟

ای کاش آنان که تو را حفظ کرده اند، ‌حفظ کنی ،

تا این چنین تو را اسباب مسابقات هوش نکنند .
خوشا به حال هر کسی که دلش رحلی است برای تو .
آنان که وقتی تو را می خوانند

چنان حظ می کنند،‌ گویی که قرآن همین الان به ایشان نازل شده است.

آنچه ما با قرآن کرده ایم

تنها بخشی از اسلام است که به صلیب جهالت کشیدیم.

سوال : قرائت هذر چيست ؟

قرائت هذر چيست ؟

دعا عند تلاوت القرآن من امام صادق عليه السلام

اَللّـهُمَّ اِنّی اَشـهَـدُ اَنَّ هـذا کِـتابُـکَ الـمُنـزَلُ مِن عِنـدِکَ عَـلی رَسولِـکَ مُـحَمَّدِ ابـنِ عَبـدِاللهِ (ص)

خدایا! شهادت می دهم که این کتاب از سوی تو بر پیامبر(ص) نازل شده است

وَ کَـلامُـکَ النّاطِـقُ عَـلي لِـسانِ نَـبِیِّـکَ

و سخن گویای تو بر زبان پیامبر(ص) است.

جَعَلتَهو هادِیًا مِنـکَ اِلي خَلـقِکَ وَ حَبـلًا مُتَّـصِـلًا فیـما بَیـنَکَ وَ بَیـنَ عِـبادِکَ

که آن را راهنمای خلق و ریسمان متصل بین خود و بندگان قرار دادی.

اَللّـهُمَّ اِنّی نَـشَرتُ عَهـدَکَ وَ کِـتابَـکَ

خدایا ! من عهد و کتاب تو را منتشر نمودم .  

اَللّـهُمَّ فَاجـعَل نَـظَـری فیـهِ عِـبادةً

خدایا ! نگاهم به قرآن را عبادت،

وَ قِرائَتی فیهِ ذِکرًا

و قرائتم را موجب یادآوری و ذکر،

وَ فِکری فیهِ اعتِبارًا

و تفکّرم در آیات را مایه عبرت قرار ده

وَ اجـعَلـنی مِـمَّـن اتَّـعَـظَ بِـبَـیانِ مَـواعِـظِـکَ فیـهِ

و مرا از کسانی قرار ده که به بیان مواعظ تو در قرآن پند گیرم؛

وَ اجـتَـنَـبَ مَـعاصیـکَ

و از گناهان پرهیز کنم .

وَ لا تَطـبَع عِنـدَ قِـرائَـتی عَـلی سَمــعی

و لا تَجـعَل عَـلی بَـصَـری غِـشاوةً

خدایا ! هنگام قرائت بر گوشم مهر ننهی و بر چشمم پرده نگذاری

وَ لا تَجـعَل قِـرائَـتی قِـرائَـةً لا تَـدَبُّـرَ فیـها

و قرائتم را قرائت بی تدبر قرار ندهی،

بَلِ اجـعَلـنی اَتَـدَبَّرُ آیاتِـهي وَ اَحـکامَـهو

بلکه مرا چنان قرار ده که در آیات و احکام تو تدبر کنم.

آخِـذًا بِـشَـرایِـعِ دیـنِـکَ

و جذب کننده شریعت تو باشم

وَ لا تَجـعَل نَـظَـری فیـهِ غَفـلَـةً

و قرار مده نگاهم را در قرآن غفلت،

وَ لا قِـرائَتی هَـذَرًا

و قرائتم را بیهوده،

اِنَّکَ اَنـتَ الرَّؤوفُ الرَّحیـمُ

همانا تو با رأفت و مهربانی.

اصول كافي ، ج 4 ، ص 300

مصاحبه - خبرگزاری کتاب ایران 23 شهریورماه 1390

معضلي به نام بي‌توجهي به انس روزانه با قرآن
 
كارشناس قرآن وزارت آموزش و پرورش علت مهجوريت قرآن در جامعه را نداشتن انس دائمي و روزانه مردم با قرآن كريم مي‌داند.
رضا نباتي در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، با اشاره به فرمايش مقام معظم رهبري در ديدار اعضاي شوراي انقلاب فرهنگي در هفدهم آذرماه 1386 با معظم‌له مبني بر اين كه «اگر تحصيل‌كرده‌ها و فرهيختگان كشور روزي يك صفحه قرآن، با توجه به معنا بخوانند و در آن تدبر كنند، غوغايي در كشور برپا مي‌شود؛ اين كار به فرهنگ‌سازي و تدبر نياز دارد.» اظهار كرد: مقام معظم رهبري همچنين فرمودند كه «واقعيت تلخ اين است كه خواندن قرآن در جامعه ما هنوز يك امر عمومي نشده است. عموم مردم به قرآن احترام مي‌كنند و به آن عشق مي‌ورزند اما عده كمي همواره آن را مي‌خوانند و عده كمتري در آن تدبر مي‌كنند.» 

وي افزود: با وجود اختصاص اعتبارات چندين ميلياردي كه سالانه براي برگزاري كلاس‌هاي آموزشي و انجام فعاليت‌هاي قرآني كشور از سوي ارگان‌ها و نهادهاي دولتي و موسسات مردمي هزينه مي‌شود، اين سوال مطرح مي‌شود كه علت اين كه اغلب مردم ايران قرآن نمي‌خوانند، چيست.

وي افزود: عوامل مهجوريت قرآن كريم در ايران را مي‌توان در حوزه‌هاي هدف‌گذاري و برنامه‌ريزي، اجرا، نظارت و ارزيابي و حمايت و پشتيباني نقد و بررسي كرد، اما پاسخ سوال «چرا اغلب مردم ايران قرآن نمي‌خوانند؟» را در بي‌توجهي برنامه‌ريزان به انس روزانه با قرآن به عنوان مهم‌ترين هدف آموزش عمومي قرآن، تفكيك خواندن و فهميدن قرآن در برنامه‌ريزي‌ها و فعاليت‌ها، هزينه كردن منابع انساني و مادي كشور در فعاليت‌هاي هنري به نام آموزش عمومي قرآن و بي‌دقتي به تفكيك روش خواندن فارسي با روش خواندن قرآن در آموزش عمومي قرآن جست‌وجو كرد.

كارشناس قرآن دفتر برنامه‌ريزي و تاليف كتاب‌هاي درسي وزارت آموزش و پروش تصريح كرد: اغلب چنين تصور مي‌شود كه هدف اصلي از آموزش‌هاي قرآني، يادگيري قواعد روخواني و روان‌خواني قرآن است و هنگامي كه فراگيران، واجد چنين دانشي شوند، كار تمام است و آموزش و يادگيري اتفاق افتاده است. در صورتي كه آموزش روخواني، روانخواني، تجويد، قرائت، حفظ و ... اگر منجر به آن نشود كه فرد با قرآن انس دائمي و روزانه داشته باشد، طبيعي خواهد بود كه با وجود همه تلاش‌هاي متعهدانه و متخصصانه، قرآن‌آموز رفته رفته مطالب آموخته شده را فراموش كند و به تدريج انگيزه‌اش نيز كاهش يابد.

نباتي عنوان كرد: طبق آيه‌هاي 20 سوره مزمل و 2 سوره جمعه و همچنين برخي روايات، حتي پيامبر اكرم(ص) و امام زمان(عج) از خواندن روزانه و انس دائمي با قرآن كريم بي‌نياز نبوده‌اند و نيستند. بنابراين، مي‌توان از آحاد مردم سوال كرد كه شما به چه دليل از خواندن قرآن كريم احساس بي‌نيازي مي‌كنيد و از مسوولان و متوليان قرآني كشور سوال كرد كه ايجاد زمينه انس گرفتن مردم با قرآن در اهداف كلان و برنامه‌ريزي‌هاي راهبردي شما چگونه مدنظر قرار گرفته است.

كارشناس ارشد تعليم و تربيت اسلامي با مطرح كردن چند سوال كه باعث شده‌اند مسوولان و متوليان امر به جاي توجه به مهندسي فرهنگي درباره هدف انس روزانه افراد با قرآن كريم، به برگزاري مكرر آموزش‌هاي عمومي قرآن مانند روخواني و روانخواني بپردازند، گفت: طبق مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش، جامعه هدف آموزش روخواني قرآن كريم، دانش‌آموزان پايه‌هاي نخست، دوم و سوم ابتدايي‌اند، اما آيا در پايه‌هاي بالاتر يعني چهارم و پنجم ابتدايي، دوره‌هاي راهنمايي و متوسطه و در دوره‌هاي مختلف آموزش عالي يعني فوق‌ديپلم، ليسانس و فوق‌ليسانس نيز اين آموزش داده مي‌شود؟ آيا براي تحقق هدف آموزش روخواني و روانخواني قرآن كريم در مدارس، بهتر نيست به جاي تشكيل 20 هزار مدرسه قرآن در مناطق مختلف آموزش و پرورش در طول دو سال، زنگ رسمي آموزش قرآن مدارس را كه داراي همه ويژگي‌هاي سخت‌افزارهاي لازم از جمله راهنماي برنامه مصوب، اجراي آزمايشي چند مرحله‌اي، كتاب درسي آموزش قرآن به تفكيك پايه‌هاي تحصيلي، معلم پايه و دبير متخصص، كلاس درس رسمي، ساعت رسمي آموزش، ابزار و محيط يادگيري است و همه دانش‌آموزان را نيز تحت پوشش قرار مي‌دهد، درمي‌ياييم؟!

كارشناس قرآن دفتر برنامه‌ريزي و تاليف كتاب‌هاي درسي وزارت آموزش و پروش افزود: آيا بهتر نبود به جاي بردن هدف آموزش روخواني از پايه سوم ابتدايي به پايه‌هاي بالاتر آموزش و پرورش و آموزش عالي و تشكيل مدارس قرآن و دارالقرآن‌ها و تخصيص اعتبارات كلان، در همان پايه ‌هاي نخست تا سوم راهنمايي، مشكل را بررسي مي‌كرديم و در جهت رفع اشكال آن بر مي‌آمديم؟!

نباتي با اشاره به راهكارهاي مختلف براي از ميان برداشتن موانع موجود بر سر راه انس دائمي مردم با قرآن كريم گفت: ما مي‌توانيم با تلاوت روزانه قرآن كريم، براي ديگران به ويژه براي خانواده خود، الگوي خوبي باشيم. همچنين اگر معلم قرآنيم، بيش‌ترين وقت كلاس‌مان را به تمرين مهارت خواندن قرآن كريم آن هم توسط همه قرآن‌آموزان اختصاص دهيم و از آيات، احاديث، اشعار و جملات ادبي مناسب براي ايجاد انگيزه براي انس روزانه با قرآن كريم استفاده كنيم. 

وي ادامه داد: همچنين براي انس روزانه با قرآن كريم مي‌توان در برخي از آيات و عباراتي كه خوانده مي‌شوند، تدبر كنيم. خود و ديگران را به حفظ آيات مشهور قرآن كريم مانند «ربنا»هاي قرآن كريم تشويق كنيم. فيلم، نوار يا لوح‌هاي فشرده تلاوت منتخب را در اختيار دانش‌آموزان قرار دهيم. دانش‌آموزان را تشويق كنيم تا با استفاده از زمان‌سنج، سرعت تلاوت خود را در كلاس و منزل افزايش دهند. ميان دانش‌آموزان رقابت ايجاد كنيم تا يك آيه را با يك نفس بخوانند، با اوج بخوانند يا زيباتر از ديگري قرائت كنند.

كارشناس ارشد تعليم و تربيت اسلامي عنوان كرد: همچنين مي‌توانيم داستان‌هاي كتاب را همراه با پخش قرائت آيات مربوطه براي بچه‌ها تعريف كنيم. حالات پيامبر اكرم(ص)، ائمه اطهار(ع) و بزرگان ديني درباره انس روزانه با قرآن كريم را براي دانش‌آموزان بيان كنيم و از دانش‌آموزان فعال قرآني مدرسه و منتخبان مسابقه‌هاي قرآني تجليل كنيم. همچنين عواقب و نتايج سبك شمردن قرآن را گوشزد كنيم و مدرسه‌هاي قرآن و دارالقرآن‌هاي شهر را به دانش‌آموزان معرفي كنيم. 

وي در پايان گفت: بجاست مسوولان و متوليان قرآني كشور شهامت و شوق تغيير و تحول بنيادين در حوزه‌هاي مربوط به برنامه‌ريزي، آموزش و مولفه‌هاي يادگيري قرآن كريم را در خود ايجاد و تقويت كنند و از مقاومت در برابر حقايق علمي، پرهيز كنند. مطابق انتظار قرآن كريم از مسلمانان، در مرحله نخست، جايگاه قرآن كريم در جامعه ايراني بايد بيش از پيش جدي گرفته شود و در مرحله بعدي، قرآن‌آموزي بايد به عنوان مقدمه انس دائمي با قرآن كريم در نظر گرفته شود و نه به عنوان هدف غايي و نهايي. همچنين انس روزانه با قرآن بايد به عنوان مهم‌ترين هدف آموزش عمومي قرآن كريم لحاظ شود؛ چرا كه بقاي ساير برنامه‌ها و فعاليت‌ها منوط به اين موضوع مهم و اساسي است؛ در غير اين صورت تمام فعاليت‌ها عقيم خواهند ماند و به دست فراموشي سپرده خواهند شد.
کد مطلب : 116304

مقاله آموزشی

اصلاح الگوهاي آموزش قرآن

دانلود فایل پی دی اف

اصلاح الگوهاي آموزش در قرآن

     اصلاح الگوي مصرف تنها در آب و برق و امثال آن نيست بلکه مي تواند معاني و مصاديق فراوان ديگري را نيز شامل شود. اصلاح الگوهاي آموزشي و تربيتي يكي از اين مسائل است. بازنگري در شيوه هاي آموزشي مي تواند جلوي حدر رفتن وقت معلمين و متعلمين و هم چنين حيف و ميل بسياري از اعتبارات موجود را بگيرد. از آن جمله مي توان به اصلاح شيوه هاي آموزش قرآن کريم در کشور اشاره کرد. اميد است اين نوشته بتواند نقشي هرچند کوچک اما مفيد در اصلاح روش هاي آموزش و شيوه هاي تدريس قرآن کريم کشور ايفا کند.  انشاءالله

1- بازنگري در مباني آموزش وفعاليت هاي قرآني کشور

     اغلب اوقات اصول، اهداف، رويكردها وكليات آموزش ها و فعاليت هاي قرآني مفروض گرفته شده و بي آن که توجه جدي به مساله برنامه ريزي آموزشي و درسي بشود, فعاليت هاي پرهزينه ولي کم بازده صورت مي گيرد و در آخر خستگي را برجان مربي و قرآن آموز برجاي مي گذارد.

به عنوان مثال:

1- فقدان شناخت لازم مدير مدرسه و معلم از اهداف, اصول و رويکردهاي آموزش قرآن در هريك از دوره ها وپايه هاي تحصيلي باعث مي شود تا نظام آموزشي در مقاطع تحصيلي به اهداف و استراتژي هاي قصد شده دست پيدا نکند.

اين که – هدف از آموزش در هر يک ازپايه هاي تحصيلي چيست و دانش آموزان در پايان سال تحصيلي بايد به چه توانايي هايي دست پيدا کنند؟

- اين که تعريف ما از هريک از اهداف قصد شده چيست ؟مثلا منظور ما از توانايي روخواني چيست و چه تفاوتي با روان خواني دارد؟

- در آموزش قرآن بايد به چه رويکردهايي توجه کرد؟

- چه اصولي بر اين برنامه درسي حاکم است؟

- الگوهاي مناسب تدريس کدامند؟

- معلم بايد حائز چه حد اقل هايي از صلاحيت هاي علمي و حرفه اي در زمينه آموزش باشد؟

- نقش مديريت, نظارت برحسن اجرا در ارتقاء اموزش چقدر بايد مورد توجه قرار گيرئ؟

- والدين چه نقشي در پيشبرد برنامه درسي دارند؟

- معلم و مدير و والدين خودشان چقدر با قرآن انس دارند؟

    اين ها عناصر يک برنامه درسي و آموزشي هستند که به مثابه دانه هاي تسبيح بايد با يک نخ ارتباطي به هم وصل باشند. بدون ارتباط هريک از اين عناصر با کل مجموعه, آموزش به همان اندازه داراي افت خواهد بود.  

2- توجه به فرهنگ آموزش قرآن

    امروزه در دنيا و مخصوصا كشورهاي پيشرو به مقوله آموزش به عنوان يك رويداد فرهنگي نگاه مي شود. آموزش و پرورش كشور ژاپن نمونه بارز اين مطلب است.

    توجه به فرهنگ آموزش قرآن در كشورهاي مشرق زمين يك نياز اساسي است؛ زيرا كه اين كشورها از جمله ايران، بسياري از رفتار و حتي افكار خود را از فرهنگ دينی و مذهبی، ادبيات، عرفان خود به دست مي آورند. بي توجه به فرهنگ سازي در امر آموزش و يادگيري باعث مي شود كه تعليم وتربيت از عمق لازم برخوردار نباشد و به مرور کار کرد خود را از دست بدهد. اساس موفقيت پيامبر اعظم(ص) و بزرگان ديني و هم چنين آيات روح بخش قرآن توجه ويژه به عامل فرهنگ سازي است.

به عنوان مثال به موارد زیر می توان اشاره کرد :

1-     شما كودك خود را براي يادگيري نماز به مسجد يا مدرسه مي فرستيد. او در مدت كوتاهي با صحيح خواني، فصيح خواني، تلفظ حروف خاص عربي، ترجمه عبارات نماز، آداب و شرايط و احكام عملي نماز آشنا مي شود، اما اين كودك در اين آموزش ها به اين مسئله نمي رسد كه بايد در طول زندگي خود نماز بخواند. از شما می پرسم آيا اين آموزش موفق بوده است؟

2- خدای رحمان درسوره جمعه , آيه2 می فرمايد:  هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمّيينَ رَسولًا مِنهُم يَتلو عَلَيهِِم آياتِهِ وَ يُزَکّيهِم وَ يُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَ الحِکمَةَ وَ اِن کانوا مِن قَبلُ لَـفی ضَلالٍ مُبينٍ در اين آيه و آيات مشابه به پيامبر اکرم (ص) گفته شده است تا او قبل از آن که کتاب و حکمت را به ديگران بياموزد, خود تلاوت کننده قرآن باشد (يَتلو عَلَيهِِم آياتِهِ). از شما می پرسم : - آيا عموم شهروندان مسلمان کشور ما, از انس دائمی با قرآن برخوردار هستند؟ آيا از رجال سياسی و فرهنگی مملکت گرفته تا معلمان و مديران مدارس واوليای دانش آموزان ارتباط و انس روزانه با قرآن کريم دارند؟ فراموش نکنيم همه ما از آن جهت نماز خوان شديم كه از همان دوره طفوليت چشم خود را باز كرديم و پدر و مادرمان را مشغول نماز ديديم؛ پدر و مادر خود را مشغول خوردن سحري ديديم, در حالي كه راديو دعاي سحر را زمزمه مي كرد، پس همه ما روزه گير شديم. از شما می پرسم كودكان ما چند بار ما را مشغول خواندن قرآن ديده اند؟

     اجراي طرح تلاوت نور در مساجد كشور از طرح هاي موفقی است كهدر راستای ايجاد فضای مناسب برای انس دائمی و روزانه احاد مردم با قرآن کريم نقش موثری دارد و بايد مورد توجه و تعميم قرار گيرد؛ و يا مراسم قرآن آغازين مدارس در فضا سازی قرآنی مدارس اثر چشم گيری می تواند داشته باشد. اين مهم به برنامه ريزی نياز دارد.

     « ثبّت ثم النقش »

     هر ساله اعتبارات ميليونی و ميلياردی صرف آموزش عمومی قرآن کريم درجامعه مي شود. منظور از آموزش های عمومی آموزش روخوانی و روان خوانی قرآن کريم است. مثلا آموزش و پرورش در طول سال های متمادی برای معلمان آموزش روخوانی و روان خوانی قرآن برگزار کرده است؛ يا آموزش عالی برای دانش جويان فوق ديپلم تا فوق ليسانس يک واحد آموزش روخوانی برگزار می کند. يا نهضت قرآن آموزی در قالب موسسات متعدد قرآنی اقدام به تشکيل کلاس های آموزش روخوانی قرآن می کند. ارگان ها وسازمان های دولتی و تشکل ها و موسسات قرآنی مردمی نيز همين کار را انجام می دهند؛ اين ها همه خوب است اما از شما می پرسم آیا واقعا مشکل مردم ما اين است که قرآن بلد نيستند؟ ويا اساساً مردم قرآن نمی خوانند ؟ ...

     اين يک واقعيت است که مردم ما با اين که خود را به حقيقت مدافع و جان نثار قرآن می دانند اما قرآن نمی خوانند مقام معظم رهبری در همين زمينه می فرمايند : « واقعيت تلخ اين جاست كه قرآن هنوز در جامعه ما يك امر عمومي نشده است. همه به قرآن عشق مي ورزند، احترام مي كنند، اما عدّه كمي همواره آن را تلاوت مي كنند و عدّه كمتري در آن تدبّر مي كنند.»

     چه بايد کرد ؟

     مقام معظم رهبری درکنار اين واقعيت تلخ, حقيقت شيرينی را بيان فرموده اند : « اگر تحصيل کرده ها و فرهيختگان كشور روزي يك صفحه قرآن با توجه به معنا بخوانند و در آن تدبر کنند,  غوغايي در کشور برپا می شود؛ اين کار به فرهنگ سازی و تدبير نياز دارد ايشان اين جمله را در ديدار با اعضای محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاريخ 16/9/1386 فرمودند و اين که شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره مطالبه به حق مقام معظم رهبری چه تدابيری انديشيده است؟ نياز به مجال ديگری داذر(!) 

    همان طور که گفته شد برای آموزش عمومی قرآن کريم در کشور هزينه ها فراوانی می شود، اما با كمي دقت و توجه متوجه مي شويم كه اگر اين نوع آموزش ها مبتنی بر ايجاد انس مستمر با قرآن کريم نشود, از اساس زائد و موجب حيف و ميل اعتبارات دولتي مي شود، زيرا شما نمي توانيد يك نفر ايرانی را پيدا كنيد كه با عموم قواعد مورد نياز خواندن ساده قرآن آشنايي نسبی نداشته باشد.

 3- چگونه قرآن بياموزيم؟

    رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولين ماه مبارک رمضان 86 سه اشکال را به فعاليت های قرآنی کشور وارد دانستند, از آن جمله فرمودند : ‹‹ قرآن را نه براي ختم كردن و به اتمام رساندن و نه براي نكته برداري و استفاده از آن در سخنراني ها، بلكه براي دل خود بخوانيم و مانند كسي كه براي يافتن داروي درد خود به داروخانه مي رود، دنبال دواي دردهايمان در قرآن باشيم. هدايت ثمره قرآن است.››

    آموزش روخواني و روان خواني صرف و يا كلاس حفظ قرآن يا آموزش قرائت هريك به تنهايي نمي تواند پاسخگوي نيازهاي مختلف دانش آموزان و فراگيران باشد. امروزه نظريه «هوش هاي متكثر» ثابت مي كند كه يادگيری يک مطلب در افراد مختلف از راه های متعددی صورت می پذيرد. « هر كس از ظن خود شد يار من » بنابراين آموزش قرآن كريم نيز از اين قاعده مستثنی نيست. پس می توانيم به جای اين که مراتب آموزش قرآن را در طول هم ببينيم؛ در عرض و کنار هم ديده شود تا به وسيله اين کار ضمن ارائه پاسخ مثبت به نيازهای متعدد مخاطبان، برجذابيت آموزش نيز افزود. در اين شيوه از آموزش ، جامعيت آموزش قرآن كريم مد نظر است. هدف آموزش جامع قرآن دست يابي آحاد مردم جامعه به سواد قرآني است.

سواد قرآني چيست ؟

    امروزه حدی از دانش ومهارت را در همه حوزه های علمی ومعرفتی، برای عموم مردم لازم می دانند. اين حد را سواد و محروميت از آن را « بی سوادی » می نامند؛ و علاوه بر سواد خواندن و نوشتن، اصطلاحاتی هم چون سواد بهداشتی، سواد ارتباطات واطلاعات، سواد رياضی، سواد علمی- فناورانه و...رايج است .

    اکنون با اين سؤال روبه رو هستيم که با توجه به اهميت وضرورت تربيت اسلامی ونقش يگانه قرآن کريم در اين تربيت ، آحاد جامعه بايد ازقرآن کريم چه سهم وحظی داشته باشند تا بتوان آنان را از سواد قرآنی
بهره مند دانست.سوادی که بتواند زمينه ساز بهره گيری مادام العمر از قرآن کريم باشد.

باتوجه به آنچه بيان شد سواد قرآنی اين گونه تعريف می شود : « سوادقرآنی، دانش ومهارت پايه و اعتقاد وعلاقه به يادگيری قرآن..بـرای بهـره گيـری مسـتمر و مادام العـمر از قـرآن کـريم اسـت . »

ويژگی های سوادقرآنی

1- سواد قرآنی يک نياز همگانی است. همه افراد جامعه با هر وضع اقليمی، شغلی، اقتصادی، اجتماعی و... برای آن که هويت انسانی _ الهی خويش را بشناسند، از آن مراقبت کنند و زمينه شکوفايي تدريجی آن را فراهم آورد، به سواد قرآنی نيازمند هستند .

2- سواد قرآنی از يک حد پايه برخوردار است. هرچندافراد با توجه به تفاوت هايي که درتحصيلات، سن، شرايط اقتصادی واجتماعی دارند به سطوح مختلفی از سواد قرآنی نيازمند هستند، ولی بهره مندی عموم از يک حدّ پايه ضروری است .

3- حد سواد قرآنی درطول زمان درحال تغييراست. باتوجه به شرايط وامکانات مختلف در هر جامعه ونيز تغييرات اين شرايط در طول زمان، اين حد، نيازمند شناسايي وتعريف خاص است .

4- حداقل سواد قرآنی منجر به خواندن مستمر قرآن کريم، فهم تدريجی معنای عبارات وآيات آن شده وزمينه ساز بهره گيری مادام العمر از آموزه های الهی می شود. هدف آموزش عمومی قرآن، نمی تواند صرفاً دستيابی به دانش ومهارت خاصی در ارتباط با قرآن کريم باشد، بلکه بايد توانايي وقابليتی فراهم آورد که فردبتواند ضمن انس وارتباط دائمی با قرآن کريم، پيوسته خود را در معرض تزکيه وتعليم الهی قرار دهد .

    مهم ترين هدف آموزش قرآن در آموزش و پرورش، دستيابی دانش آموزان به سواد،قرآنی است. با توجه به آنچه که درباره سواد قرآنی بيان شد، به طور خلاصه آموزش قرآن در آموزش وپرورش بر چهار وجه يک هرم استوار است :

وجه اول : آموزش خواندن قرآن کريم (دوره ابتدايي شامل روخوانی و روان خوانی)

وجه دوم : آموزش درک معنای عبارات و آيات ساده و پرکاربرد قرآن کريم ( دوره راهنمايي)

وجه سوم : آموزش شيوه های تدبر در آيات قرآن ( دوره متوسطه)

وجه قاعده : انس با قرآن کريم : لازمه موفقيت موارد فوق و هم چنين ميوه  وجوه سه گانه بالا است.

     قابل ذکر است که انس با قرآن کريم و علاقه به يادگيری آن، هم يک رکن ازسواد قرآنی و هم ضامن بقاء و توسعه دو رکن ديگر است. اگر سواد قرآنی به دستيابی به اين جزء منجر نشود، نه تنها ضمانتی برای دوام  سه رکن ديگر وجود ندارد، بلکه ضرورت وفلسفه آموزش قرآن ناکام می ماند.

4- فعاليت هاي فوق برنامه بايد مكمل برنامه درسي قرآن باشد

     دانش آموزان در حالي در مسابقات قرآني و معارف اسلامي شركت مي كند كه محتواي پيش بيني شده مسابقه را در مدرسه آموزش نمي بينند. در مقابل محتواي كتاب هاي درسي قرآن و ديني و ساير كتب كه با دقت هاي فراوان از سوي پژوهش گران دفتر برنامه ريزي و تاليف كتب درسي طراحي و متناسب با نيازها و علائق دانش آموزان در كتب درسي قرار مي گيرند، كمتر مورد مسابقه هستند.

   به عنوان مثال : مسابقات قرائت و حفظ قرآن كه يك فعاليت قرآني از نوع تخصصي است هيچ گاه جزء اهداف كلان آموزش و پرورش نبوده و نيست و در مقابل كسب مهارت روخواني و روان خواني قرآن به عنوان اهداف اصلي آموزش قرآن در دوره ابتدايي است. چه خوب است مدير و مربي مدرسه در کنار برگزاري مسابقات قرائت و حفظ قرآن, مسابقه روخواني قرآن كامل (براي كلاس هاي اول تا سوم) و روان خواني قرآن كامل (براي كلاس هاي چهارم و پنجم) برگزار كند و يا در دوره راهنمايي به مسابقه روان خواني (ترتيل آموزشي) و درك و فهم آيات و عبارات قرآني آن هم به صورت توأمان اهميت داده شود؛ ودر دوره متوسطه و پيش دانشگاهی به تدبر در آيات قرآن که جزء اهداف و رويکردهای برنامه های درسی دروه های تحصيلی است توجه شود.

5- مهارت آموزي به جاي قاعده آموزش

     همان طور كه در بند سوم گفته شد علت مهجوريت قرآن در جامعه اين نيست كه افراد با قواعد روخواني و روان خواني آشنا نيستند، بلكه اشكال در اين است كه اصولا افراد با قرآن مانوس نيستند و بايد براي اين مسئله فكري كرد. يكي از راهكارهاي مهم در اين زمينه توجه به مهارت آموزي به جاي قاعده آموزي است.
     در جلسات موفق و معتبر قرآنی كشور روش حاكم مهارت آموزي است. يعنی استاد در صدر جلسه مي نشيند و افرادي كه به حلقه انس با قرآن نشسته اند هر يك چند آيه مي خوانند و استاد اشكالات آنان را به صورت موردي و تلگرافي برطرف مي كند. « آن چه که اتفاق می افتد خواندن قرآن است.» ؛ اما در ساير كلاس هاي قرآن اين قواعد قرآن هستند كه محور آموزش هستند، معلم ارتباط يك سويه با دانش آموز داشته و معمولا متكلم وحده است و آنچه كه بيش از همه مورد غفلت قرار مي گيرد اين است كه « قرآن كمتر خوانده مي شود.»

     اين اشکال از دو مساله ناشی شده است : اول از نظام مدرسه ای که در آن عموم دروس بر اساس قاعده آموزی ياد داده می شوند. و دوم تاثير کتاب هايي است که به منظور آموزش قرآن نوشته شده است و از آن جا که در کشور ما اغلب آموزش ها کتاب محور است همين روش ها از کتاب به معلم منتقل می شود.

6- کار را که کرد ؟ آن که تمام کرد.

     مهم ترين عاملی که باعث می شود تا موفقيت های به دست آمده متناسب با اهداف قصد شده نباشد عدم اجرا, ويا اجرای ناقص برنامه ی درسی است.
     در برنامه درسي قرآن چهار عامل مهم زير بايد در عرض هم اجرا شوند تا اهداف محقق شود.
6-1- معلمان و مربيان مدارس بايد با عناصر و اجزاء برنامه درسي آموزش قرآن آشنا شوند و مهارت لازم را در آموزش قرآن به دست آورند.
6-2- وسايل آموزش از قبيل لوح آموزشي، نوار آموزش قرآن معلم و دانش آموز، كتاب راهنماي تدريس معلم، ضبط صوت بايستي فراهم شود تا آموزش با اختلال روبرو نشود.
6-3- به نقش خانواده در آموزش توجه شود. بيش از يك پنجم آموزش بر عهده خانواده است. مواردي كه بايد خانواده ها درباره فراهم آوردن زمينه هاي لازم آموزش قرآن به آن ها توجه كنند، در مقدمه هر يك از كتاب هاي درسي دانش آموزان آمده است. خوب است مديران مدارس و معلمان و دبيران قرآن در آموزش اوليای دانش آموزان تلاش بيش تری از خود نشان دهند.

7- تفكيك آموزش هاي عمومي قرآن و فعاليت هاي تخصصي و فوق برنامه از يکديگر

     حوزه هاي علميه، سازمان صدا وسيما، نهضت قرآن آموزي، سازمان تبليغات اسلامي, مركز توسعه وترويج فعاليت هاي قرآني و وزارت آموزش و پرورش بايد به اين نكته توجه كنند كه متاسفانه روند فعاليت هاي قرآني به جاي عمومي شدن به سوي تخصصي شدن حركت مي كند و اين در حالی است که روز به روز شاهد اين مساله هستيم كه ارتباط عموم مردم با قرآن كم تر و كم تر مي شود.

    البته اين مطلب به معناي آن نيست كه نبايد فعاليت ها تخصصي شود بلكه بايد توجه شود كه فعاليت هاي تخصصي هم بايد روز به روز ساده تر و عمومي تر شود. مخصوصا مراكزي كه در اين زمينه مسئوليت اصلي و مستقيم را دارند بايد در اهداف و روش ها تجديدنظر نمائيد.

8- آيا می شود قرآن کريم را فهميد؟

     قبلا چنين گفيم که علت دوری مردم از قرآن اين نيست كه افراد با قواعد روخواني و روان خواني آشنا نيستند، بلكه اشكال در اين است كه اصولا افراد با قرآن مانوس نيستند. در اين جا سوالی پيش می آيد و آن اين است که چرا آنان با قرآن مانوس نيستند؟ پاسخ بسيار ساده است زيرا مردم قرآن را نمی فهمند. سوال ديگر اين است که آيا می شود قرآن را فهميد؟ پاسخ اين است که « قطعا بله »

    طبق بررسی های به عمل آمده در مجموعه کتاب های مختلف دوره ابتدايي مانند فارسی، دينی، تاريخ، علوم و... حدود 500 لغت قرآنی آمده است. مثل: کتاب، قلم،  نور، ظلمات، سلام، حمد، وقت، بشر، علم، عمل، الّا، خلق، مؤمن، صالح، کافر، اصحاب، مِثل، مَثل، قوم، رحمت، عذاب، حق، ظلم، خالق، دنيا، آخرت، عالِم، عالَم، قيامت، صاحب، درجه، شديد، رسول، وسيله، قوم، صبح،خير، شرّ،مسجد، مبارک، جاهل، داخل، خارج، اوّل، آخر، شک، يقين، انسان، رعد وبرق، عاقل، مجنون، ذرّه، عظيم، جبال، شهيد، نعمت، ثمر, صبر و ...

   هم چنين طبق بررسی ديگری قرآن کريم دارای حدود 78000 کلمه است که 67000 کلمه آن تکرار 11000 کلمه است. 1000 کلمه ای که بيش ترين تکرار را دارد و بيش از 75 درصد ازکل قرآن را شامل می شود. از اين تعداد کمتر از 400 کلمه که بيش ترين تکرار را دارند در کتاب های درسی آموزش قرآن دوره راهنمايي آمده است که حدود بيش از 50 درصد از کل قرآن را شامل می شود. درک معنای آيات وعبارات ساده و پرکاربرد راه کاری بسيار مناسب است که اولين نتيجه آن انس دائمی فرد با قرآن کريم است. همان که در نهج البلاغه اميرالمومنين عليه السلام آمده است: « ما جالَسَ هذا القرآن اِلّا قامَ عَنهُ بِزيادَهٍ اَو نُقصان, زيادَهٍ فی هُدی وَ نُقصانٍ مِن عَمی » (هم نشين نشد با قرآن مگر کسی که از کنار آن برخواست با يک افزونی و با يک کاستی افزونی درهدايت وکاستی در نادانی).

     در زمينه امکان فهم قرآن کريم مقام معظم رهبری در رمضان 86 فرمودند : « اين كلماتی كه شما ملاحظه مي كنيد، همان چيزهائى است كه خداوند متعال به عنوان آخرين ذخيره‏ى معنوى وحى الهى به بشريت عطا كرده است. اينها را بايد فهميد.

     متأسفانه ما حجاب زبانى داريم، حجاب لغوى داريم؛ اين كمبود ماست. يعنى كمبود ملتهاى غير عرب است. اين حجابى است كه ما داريم و قابل حل هم هست. نبادا كسى خيال كند حالا چه كار كنيم، نمي شود؛ نخير، اين كاملاً قابل حل است. بسيارى از كلمات و لغات قرآنى در زبان فارسى متداول ما تكرار شده است و ما مي فهميم. مثلاً فرض بفرمائيد: «وَ لَنَبلُوَنَّكُم بِشَى‏ءٍ مِنَ الخَوفِ وَ الجوعِ وَ نَقصٍ مِنَ الاَموالِ وَ الاَنفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصّابِرينَ ». اين آيه‏ شريفه را اگر نگاه كنيد، از لغات اين آيه، آنچه كه يك فارسى‏زبان نفهمد، فقط دو سه‏تاست، و الّا بقيه‏ لغات را مي فهمد. حالا مثلاً « لنبلونّكم» را بايد برايش معنا كنند، اما « شى‏ء» را مي داند يعنى چه. خود شما شى‏ء، اشياء را به كار مي بريد. « خوف» را مي دانيد چيست، « جوع» را مي دانيد چيست، «نقص» را مي دانيد چيست، «اموال» را مي دانيد چيست، « انفس» را مي دانيد چيست، « ثمرات» را مي دانيد چيست. اينها چيزهائى نيست كه يك فارسى‏زبان اين ها را نفهمد. »

     در اين زمينه آموزش و پرورش پيشگام است و سال هاست که اين کار با همت مولفان کتاب های درسی آموزش قرآن دوره های مختلف تحصيلی درحال انجام است کتاب های قرآن دوره راهنمايي منبع بسيار مناسبی در اين رابطه برای تشنگان زمزم زلال وحی است.

9- مناسب سازی رسم الخط قرآن کريم

     بی ترديد از عوامل اصلي عدم انس دائمی اغلب مردم با قرآن کريم دشواری رسم الخط های رايج است. کشور ايران از معدود کشورهايي است که کتاب شريف قرآن با رسم الخط های متعدد وجود دارد. اين تهدد و تکثر از يک سو و استاندارد نبودن اين مصاحف از نظر متناسب سازی با معلومات قاطبه مردم از سوی ديگر باعث شده است تا مخاطب رفته رفته به دليل وجود غلط های فراوان در تلاوت قرآت , انگيزه لازم را از دست داده و از خواندن آن طفره رود ؛ حال آن که بسياری از اين غلط خواندن به شيوه کتابت برمیگردد. وجود اعراب اضافی در رسم الخط ها مانند حرکات کوتاه و کشيده و همزه ها و تشديدها وسکون های زائد و معجم باعث آن شده است که در قرآن های به خط استاد عثمان طه (مصری ) و يا استاد طاهر خوش نويس ( خط ايرانی) به طور متوسط در هر صفحه بيش از 200 علامت اضافی وجود داشته باشد کههريک از آ ها برای غلط خواندن يک کلمه قرآنی کافی است.

       خوش بختانه آموزش و پرورش از رسم الخط قرآن ملی جمهوری اسلامی ايران استفاده می کند اين رسم الخط دارای ويژگی های منحصر به فرد و ساده ترين و نزديک ترين خط به زبان فارسی است که تنها علامت های ضرورذی را آورده است. اين قرآن شريف توسط مرکز طبع ونشر قرآن کريم جمهوری اسلامی ايران در ابعاد و اشکال مختلف چاپ می شود.  

10- جايگاه تربيت قرآنی در آموزش و پرورش کجاست؟

 اين سوال جدی با توجه به فرمايش امام خمينی (ره) که فرمودند : « تربيت بايد قرآنی باشد. » و « بچه های ما بايد تربيت قرآنی بشوند. »1 مطرح می شود که : نسبت برنامه های درس فعلی با تربيت قرآنی منظور امام خمينی چيست و چگونه می توان به اين هدف متعالی رسيد؟

شايد به اجمال بتوان گفت تا زمانی که همه کتاب های درسی ما مبتنی بر نظريات تعليم و تربيت اسلامی و يا حداقل بر مبنای نظريه اسلامی تعليم وتربيت تاليف نشود, مهجوريت قرآن به صورت اساسی از نظام تعليم وتربيت برطرف نخواهد شد. تا زمانی که به آيات قرآن کريم و روايات ائمه هدی عليهم السلام به چشم حداقل معادل و مثابه يک نظريه علمی نگاه نمی شود, چه انتظاری می توان از محصول نهايي علوم مختلف داشت ؟ علومی که «هو الاول» و «هوالآخر» آن ها افتاده و به قول استاد جوادی عاملی : « لاشه علم در دبيرستان ها و دانشگاه ها تدريس می شود.»

 اميد است با توجه به تاکيدات مقام معظم رهبری درباره تحول اساسی در آموزش قرآن در کل پيکره آموزش و پرورش, در آينده نزديک شاهد تحقق منويات معظم له باشيم. انشاءالله

       در پايان از همه خوانندگان و به ويژه دست اندركاران حوزه فعاليت ها قرآني خواهشمندم با توجه به اهميت و جايگاه رفيع قرآن، به خود اجازه ندهيم كه غيركارشناسانه درباره ساير فعاليت ها و برنامه های قرآنی اظهار نظر كنيم. هر كس با توجه به تخصص خود و با رعايت شأن و جايگاه منيع قرآن در جامعه اسلامي اقدام به نقد كنيم. نقد کنيم و تحمل نقد هم داشته باشيم و يا لااقل وا نمود کنيم که نقد پذيريم اما نقدی سازنده و رشد دهنده ودر عين حال منصفانه, نه نقدی مخرب که می تواند مثل سيلی يافته های پر زحمت و ارزشمند را يک شبه پايمال کند.

رضا نباتی


1-    معاونت پژوهشي مؤسسه تنظيم ونشر آثار امام خميني(ره)، قرآن كتاب هدايت، ازمجموعه تبيان،‌ شماره 13.

 

اتمام حجت

پيام رهبر معظم انقلاب به اسماعيل هنيه:

خيانتكاران عرب بدانند سرنوشت آنان

 بهتر از يهوديان جنگ احزاب نخواهد بود

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پيامی به اسماعيل هنيه نخست‌وزير دولت قانونی حماس تصريح كردند: خيانتكاران عرب بدانند كه سرنوشت آنان بهتر از يهوديان جنگ احزاب نخواهد بود كه خداوند فرمود: «...و اَنزَلَ الَّذين ظَاهَرُوهُم مِن اَهلِ الكِتَاب وَ مِن صَیَاصِیِهم .. ملت‌ها با مردم و مجاهدان غزه‌اند.

 

به گزارش پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم هبری، حضرت آيت‌الله العظمی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پيامی به آقای اسماعيل هنیّه، نخست وزير دولت قانونی حماس، با اشاره به شكست و خفت ارتش مجهّز رژيم صهيونيستی در مقابل «صبر و شجاعت و فداكاری» مجاهدان دلير و مردم مظلوم غزه تأكيد كردند: ايمان و ايستادگی شرافتمندانه شما و آحاد مردم غزه در برابر يكی از فجيع‌ترين جنايات جنگی تاريخ،‌ «آمريكا، حاميان رژيم صهيونيستی و خيانتكاران و منافقان امت اسلامی» را رسوا كرده است و ضمن به اهتزاز درآوردن پرچم عزت امت اسلامی دشمن ضد بشر را هر روز دچار ذلت بيشتری خواهد كرد. متن پيام به اين شرح است:

بسم الله الرحمن الرحيم

برادر مجاهد جناب آقای اسماعيل هنیّه

سلام عليكم بما صبرتم

صبر بيست روزه شما و مجاهدان دلير و از جان گذشته و آحاد مردم غزه در برابر يكی از فجيع‌ترين جنايات جنگی جهان و تاريخ، پرچم عزت را بر سر امت اسلام به اهتزاز در آورده است. شما ثابت كرديد كه دل سرشار از ايمان به خدا و قيامت و روح منيع و عزيز مسلمانی كه ذلت و تسليم درباره‌ ظلم و زور را بر نمی‌تابد، آنچنان قدرتی می‌آفريند كه حكومت‌های جبّار و مستكبر و ارتش‌های مجهّز در برابر آن ناتوان و ذليل‌اند.

ارتشی كه قدرت فداكاری و شهادت‌طلبی شما آن را بيست روز است پای در گل در پشت دروازه‌‌های غزه به خفت افكنده همان است كه ظرف شش روز بخش‌های عظيمی از سه كشور عربی را زير سيطره خود در آورد. به ايمان و توكل خود، به حسن ظنّ خود به وعده الهی،‌ به صبر و شجاعت و فداكاری خود بباليد كه امروز همه‌ مسلمانان به آن می‌بالند. جهاد شما تا امروز آمريكا و رژيم صهيونيست و حاميان آنان و سازمان ملل و منافقان امت اسلامی را رسوا كرده است.

امروز نه فقط ملّت‌های مسلمان، كه بسياری از ملت‌های اروپا و آمريكا حقانيت شما را از بن دندان پذيرفته‌‌اند. شما همين امروز هم پيروزيد و با ادامه اين ايستادگی شرافتمندانه دشمن زبون و ضد بشر را باز هم بيشتر به ذلت و شكست خواهيد كشاند. انشاءالله

بدانيد كه «ما وَدَّعَك رَبُّك و ما قَلی» و بدانيد كه « و لَسَوفَ یُعطِيك رَبُّكَ فَتَرضَی» انشاءالله با اينحال حوادث خونين و فاجعه بار غير نظاميان فلسطينی بخصوص كودكان مظلوم و معصوم، دل‌های ما را غرق خون كرده است. حوادث ناشی از جنايت‌های غاصبان فلسطين كه هر روز چندين‌بار از همه‌ كانال‌های تلويزيونی ما پخش می‌شود ملت ما را ماتم‌زده و عزادار ساخته است. اَعظَمَ الله لَكُم الجَزاء وَ عَجَّل لَكُم النَّصر، بدانيد كه وعده خدا راست است كه فرمود: « وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِيز» و فرمود:« وَ مَن جاهَد فَانّما یُجاهِدُ لِنَفسه ...»

خيانتكاران عرب هم بدانند كه سرنوشت آنان بهتر از يهوديان جنگ احزاب نخواهد بود كه خداوند فرمود: «و اَنزَلَ الَّذين ظَاهَرُوهُم مِن اَهلِ الكِتَاب وَ مِن صَیَاصِیِهم ...» ملت‌ها با مردم و مجاهدان غزه‌اند. هر دولتی كه بر خلاف اين عمل كند فاصله‌ خود و ملّتش را عميق‌تر می‌كند و سرنوشت چنين دولت‌هايی معلوم است. آنها نيز اگر به فكر زندگی و آبروی خودند بايد سخن اميرالمؤمنين عليه‌السلام را به ياد آورند كه فرمود: «المَوتُ فی حَياتِكُم مَقهورين وَ الحَياةُ فی مَوتِكم قاهِرين» به شما و مبارزان غزه و همه مردم مظلوم و مقاوم شما درود می‌فرستم و در كنار همه تلاش‌هايی كه دولت جمهوری اسلامی ايران در حمايت از شما وظيفه خود دانسته است، شب و روز هم شما را دعا می‌كنم و صبر و نصرت را برای شما از خداوند عزيز قدير مسئلت می‌كنم.

و السلام عليكم و علی عباد الله الصالحين و رحمة الله و بركاته

سيدعلی حسينی خامنه‌ای

18 محرم 1430

26 ديماه 1387

در آموزش و پرورش نيز بايد از كودكی تلاوت قرآن آن چنان تعليم داده شود كه اين آيات مانند تابلويی هموار

ایکنا - سه شنبه 12 شهريور 1387 21:25:16             شماره‌ خبر :289466

رهبر معظم انقلاب :

جلساتی فقط برای شنيدن وبهره‌بردن

از آيات الهی قرآن کریم تشكيل شود.

لازم است در ميان مردم ما، كه قلبا علاقمند به قرآن هستند، جلساتی فقط برای شنيدن و بهره‌بردن از آيات الهی قرآن تشكيل شود تا دل‌ها و جان‌ها با قرآن مانوس شوند

هم زمان با اولين روز از ماه مبارك رمضان، محفل معنوی ضيافت نور و انس با قرآن با حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی، قاريان ممتاز، استادان و حافظان قرآن، عصر امروز در حسينيه امام خمينی (ره) برگزار شد.

در اين محفل نورانی قرآن، كه بيش از سه‌ساعت به طول انجاميد، همچنين گروه‌های جمع‌خوانی به تلاوت آياتی از قرآن كريم، همخوانی و ابتهال پرداختند.

حضرت آيت‌الله خامنه‌ای در اين جمع نورانی، با اشاره به ضرورت تشكيل جلساتی برای شنيدن كلام خدا، خاطرنشان كردند: لازم است در ميان مردم ما، كه قلبا علاقمند به قرآن هستند، جلساتی فقط برای شنيدن و بهره‌بردن از آيات الهی قرآن تشكيل شود تا دل‌ها و جان‌ها با قرآن مانوس شوند.

رهبر انقلاب اسلامی با توصيه جوانان به تدبر و فهم معانی آيات قران افزودند در آموزش و پرورش نيز بايد از كودكی تلاوت قرآن آن چنان تعليم داده شود كه اين آيات مانند تابلويی همواره صراط مستقيم را نشان دهد.

در پايان اين محفل نورانی قرآن، نماز جماعت مغرب و عشاء به امامت حضرت آيت‌الله خامنه‌ای اقامه شد و حاضران روزه خود را همراه با رهبر معظم انقلاب اسلامی افطار كردند.

پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله العالی به مناسبت حلول سال 1387

پيام مقام معظم رهبری به مناسبت آغاز سال نو

سال 1387سال نوآوری وشکوفایی

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1387، امسال را سال « نوآوری و شکوفایی» نامیدند و تصریح کردند: امسال باید فضای نوآوری، کشور را فرابگیرد و همه مسئولان خود را موظف بدانند با بهره گیری از امکانات مادی و معنوی، کارهای نو و ابتکاری و راههای میان بر را در سایه مدیریت صحیح، تدبیر درست و حکمت در فعالیت کشور وارد کنند تا کام مردم از ثمره این تلاش ها شیرین شود.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به عید سه گانه در طلیعه بهار امسال، میلاد نبی مکرم اسلام (ص) و حضرت امام صادق (ع) و عید نوروز را به آحاد ملت ایران و همه ملتهایی که عید نوروز را گرامی می دارند، تبریک گفتند و با اشاره به چشم اندازها و امیدهای بسیار روشن در سال 1387، افزودند: امسال نظام مقدس جمهوری اسلامی سی سالگی خود را که در راه دفاع از استقلال و عزت ملی و حرکت به سمت اعتلای علمی و عملی گذشت، پشت سر می گذارد که همه این تلاشها در تاریخ ملت ایران برجسته و ماندگار خواهد ماند.

ایشان با اشاره به آغاز فعالیت مجلسی تازه نفس در سال جاری و همچنین فعالیت دولتی خدمتگزار، پرتلاش و خستگی ناپذیر، همکاری و برنامه ریزی این دو قوه را زمینه ساز انجام کارهای بزرگ دانستند و تأکید کردند: ما نمی توانیم آرام و معمولی حرکت کنیم، بلکه باید با تلاشی مضاعف، جدی تر و با نهایت شتاب اما حساب شده، منظم و منضبط به جلو برویم و در عرصه داخلی و همچنین عرصه پیچیده بین المللی از تمام ظرفیت ها برای دست یابی به پیشرفتهای بزرگ استفاده کنیم.

حضرت آیت الله خامنه ای، با تأکید بر اینکه برنامه ریزی مدبرانه، شجاعانه و عزت مدارانه در عرصه سیاست خارجی و موفقیت در این عرصه در توفیقات داخل کشور نیز تأثیرگذار است خاطرنشان کردند: علاج ملت ایران در کسب اقتدار است و امروز خوشبختانه مسئولان کشور عزت ملی را کاملاً در نظر دارند و در مقابل زورگویی و زورگیری دشمن ایستاده اند.

ایشان همکاری کامل دولت و ملت و اتکاء به خداوند را زمینه ساز پیشروی در عرصه قدرت یابی ملت ایران و اقتدار روزافزون کشور به ویژه اقتدار معنوی و روحی برشمردند و تصریح کردند: یکی از دو انتظار من در سال 1387، نوآوری در بخشهای مختلف و دستگاههای گوناگون اجتماعی، اقتصادی و خدماتی کشور از جمله در دیپلماسی، حرکت به سمت علم و تحقیق، گسترش فرهنگ مطلوب در ارائه خدمات به همه قشرها به خصوص قشرهای محروم، و در آبادانی کشور است.

رهبر انقلاب اسلامی افزودند: انتظار دوم در سال جاری این است که فعالیتهایی که در سالهای گذشته انجام شده و کارهایی که دولت در سالهای اخیر انجام داده، به نتیجه و شکوفایی برسند و کام مردم از نتیجه این فعالیتها و تلاشها شیرین شود بنابراین امسال را سال نوآوری و شکوفایی می نامم.

حضرت آیت الله خامنه ای در بخش دیگری از سخنان خود، سال 86 را سالی مهم، پرحادثه و عزت آفرین برای ملت ایران دانستند و خاطرنشان کردند: در آغاز سال 86، ماجرای دستگیری ملوانهای متجاوز بیگانه و سپس عفو و آزادی آنان، چهره ای مقتدر و عین حال بردبار و پرگذشت از ملت ایران به جهانیان ارائه کرد و در پایان این سال نیز حضور پرشکوه و با عظمت مردم در انتخابات مجلس شورای اسلامی، بار دیگر چهره پرصلابت و همراه با اقتدار ملت ایران و عزم جدی آنان برای درست اداره کردن کشور را نشان داد.

رهبر انقلاب اسلامی کارهای با ارزش مسئولان اعم از دولت، مجلس و بخشهای گوناگون و همچنین کارهای بزرگ آحاد ملت به ویژه فعالیتهای علمی مجموعه های دانشجویی و کاوشگر را از دیگر نقاط مثبت در سال 86 و زمینه ساز پیشرفت کشور برشمردند و افزودند: در کنار این پیشرفتها، ضایعات، فقدانها و ناکامی هایی هم وجود داشت که آخرین آن حادثه تأسف بار فقدان عزیزان دانشجو در یک سانحه دلخراش بود اما به هر حال زندگی آمیخته از شادیها و غمها، شیرینی ها و تلخی ها است و مهم این است که یک ملت بتواند در میانه این حوادث گوناگون هدف خود را در نظر داشته باشد و به سوی آن هدف گامهای بلند بردارد.

حضرت آیت الله خامنه ای در پایان اظهار امیدواری کردند: ملت سرافراز ایران، سال جدید را با بهره گیری از نوآوریها و شکوفایی ها، به بهترین وجه با عزت، موفقیت، کامیابی، شادابی و با توان بیشتر به پایان برساند.

گلچینی از بیانات قرآنی امام راحل ومقام معظم رهبری

رهنمودهای قرآنی شامل گلچینی از

بیانات قرآنی امام راحل و مقام معظم رهبری درباره قرآن

*****

قرآن در بيان امام خميني (ره)

قرآن و اسلام

1-     قرآن، طرح جامع مکتب اسلام است.

2-     اسلام و "قرآن مجيد" ما را پيروزکرد.

3-     ما همه تابع قرآن کريم و تابع موازين اسلام هستيم.

4-     ما همه مي‌خواهيم تابع قرآن کريم و اسلام عزيز باشيم،‌قرآن و اسلام‌ زيز همه چيز ما را اداره مي‌کند.

5-     قرآن و اسلام، مهجور و مظلوم است.

6-     پشتوانه‌ي همه‌ي شما اسلام و قرآن است.

7-     اسلام و قرآن کريم آمده‌اند که انسان را با همه‌ي ابعادي که دارد بسازند و تربيت کنند.

8-     بزرگان ما در راه حفظ اسلام و احکام قرآن کريم کشته شدند و فداکاري‌ها کردند تا توانستند اسلام را تا امروز حفظ کنند و به دست ما برسانند.

9-     ما براي آن نهضت کرديم که قوانين اسلام و قوانين قرآن در کشور ما حکومت کند.

10-شما براي اسلام قيام کرديد و پشتيبان شما اسلام است و کسي که پشتيبان او قرآن و اسلام باشد پيروز است.

قرآن و هدايت

1-     هيچ جا بهتر از قرآن نيست، هيچ مکتبي بالاتر از قرآن نيست،اين قرآن است که ما را به «مقاصد عاليه» هدايت مي‌کند.

2-     قرآن کتاب هدايت و مبدأ نور است.

3-     قرآن، آخرين کتاب انسان‌سازي و «کتاب هدايت» و مبدأ نور است.

4-     آرمان اصلي «وحي» اين بوده است که معرفت به حق تعالي را ايجاد کند.

5-     قرآن، «کتاب هدايت» و راهنماي سلوک انسانيت و مربي نفوس و شفاي امراض قلبيه و نور بخش سيرالي الله است.

6-     قرآن، صحيفه‌ي الهيه و کتاب احياي قلوب به حيات ابدي و کتاب علم و معارف الهيّه است و به شؤون الهيّه « جلّ علا» دعوت مي‌کند.

7-     وظيفه‌ي سالک الي الله،‌آن است که خود را به قرآن شريف، عرضه دارد.

8-     قرآن همه چيز دارد:‌سياست دارد، فقه دارد، فلسفه دارد،‌همه چيز دارد و انسان بايد همه‌ي احتياجاتش را از قرآن تأمين کند.

9-     قرآن، غني‌ترين کتاب‌هاي عالم در «تعليم و تربيت» است.

10-ما،‌قرآن شريفي داريم که همه مسائل در آن هست.

11-قرآن، انسان را به تقوا،‌اخلاق و به خوبي دعوت مي‌کند.

قرآن و مسلمانان

1-     هر چه در راه خدا و قرآن بدهيم افتخار ماست و راه حق است.

2-     آن چه مهم است اين است که مسلمين به اسلام و قرآن عمل کنند.

3-     جوانان عزيزم! که چشم اميد من به شماست: با يک دست قرآن و با دست ديگر سلاح را برگيريد.

4-     قرآن، «محور وحدت مسلمين» است.

5-     قرآن کريم بين مسلمين عقد اخوت خوانده است.

6-     سراسر حقايق قرآن از وحدت بين مسلمين بلکه بشريت دم مي‌زند.

7-     مشکل بزرگ مسملين اين است که قرآن کريم را کنار گذاشته‌اند و تحت لواي ديگران در آمده‌اند.

قرآن و بشريت

1-     قرآن مجيد وسنت، شامل همه‌ي دستورات و احکامي است که بشر براي سعادت  و کمال خود احتياج دارد.

2-     قرآن کريم سعادت همه‌ي بشر را بيمه کرده است و هر کس در زير بيرق او واقع بشود، در دنيا و آخرت،«سعيد» است.

3-     قرآن، مشتمل بر تمام معارف و تمام مايحتاج بشر است.

4-     قرآن کريم يک سفره‌‌اي است که خداي تبارک و تعالي به وسيله‌ي پيغمبراکرم (ص) در بين بشر گسترده است که هر کس به مقدار استعداد خودش استفاده کند.

5-     قرآن، يک سفره‌ي گسترده‌اي است که از ازل تا ابد همه‌ي قشرها مي‌توانند از آن استفاده کند.

6-     قرآن، رحمتي است براي همه‌ي بشر و پيامبر اسلام (ص) يک رحمتي است براي عالمين و در همه‌ي امور، رحمت است.

7-     قرآن نسخه‌ي نجات دهنده‌ي بشر است.

8-     قرآن کريم به همه‌ي ما و به همه‌ي بشر حق دارد،سزاوار است که در راه او فداکاري کنيم.

9-     قرآن آمده که آدم درست کند.

قرآن وجامعه

1-     ما مي‌خواهيم قرآن کريم و دستورات رسول اکرم (ص) را در اين کشور پياده کنيم.

2-     قرآن کتاب تربيت و انسان‌سازي است.

3-     قرآن، کتاب دعوت و کتاب اصلاح جامعه است.

4-     مهذب شويد و با شناخت مباني نوراني قرآن، ملت را بيدار سازيد.

5-     بايد تمام جناح‌ها،‌از هر طبقه، بدانند که جز در سايه‌ي اسلام و در زير پرچم توحيد و قرآن،‌راه‌ پيروزي، مسدود است.

6-     تا «پرچم قرآن» بر فراز ملت ماست، پيروز است.

7-     قرآن براي همه است و سعادت همه را بيمه مي‌کند.

8-     قرآن کريم، محتاج به فداکاري‌ قشرهاي ملت است.

9-     قرآن،‌يک سفره‌ي پربرکت است که پهن شده تا همه‌ي قشرها از آن استفاده کنند.

عظمت قرآن

1-     قرآن، کتاب همه اعصار است.

8-     اين قرآن ما را به مقاصد عاليه‌اي دعوت مي‌کند که در باطن ذاتمان توجه به او هست و خودمان نمي‌دانيم.

2-     همه‌ي سعادت عالم در «ليلـﺔ القدر» نازل شده است و از اين جهت از همه‌ي شب‌هاي عالم بالاتر است.

3-     قرآن، صحيفه‌ي الهيه و کتاب احياي قلوب به حيات ابدي و کتاب علم و معارف الهيه است و به شؤون الهيه «جل‌ّ و علا» دعوت مي‌کند.

4-     خداوند بر دنيا منت گذاشت که قرآن را فروفرستاد.

5-      قرآن، کتاب تحرک و جنبش است.

6-     اگر قرآن نبود باب «معرفـﺔ الله» بسته بود الي الابد.

7-     قرآن، «دعاي نازل» است همان گونه که دعا،«قرآن صاعد» است.

8-     قرآن، تجلي وحي الهي بر قلب مبارک نبي اکرم (ص) و نهج‌البلاغه،‌انعکاس آن از قلب نوراني علي (ع) است.

9-     قرآن يک «وديعه الهي» است.

10-قرآن کريم، کتابي است که از صدر اول تا به حال،‌يک کلمه و يک حرف، کم و زياد نشده است.

11-قرآن، «سخن خدا» با انسان است.

12-قرآن، يک سفره‌ي گسترده‌اي است از ازل تا ابد که همه‌ي اقشار بشر مي‌توانند از آن استفاده کنند.

عمل به قرآن

1-     ما بايد قرآن را سرلوحه‌ي همه‌ي امورمان قرار دهيم.

2-     ما مکلفيم که هر قدر مي‌توانيم زير پرچم قرآن برويم،‌هر قدر که به قرآن عمل کرديد، زير پرچم آن رفتيد،‌پرچم قرآن، «عمل به قرآن» است.

3-     آن چه مهم است اين است که مسلمين به اسلام و قرآن عمل کنند.

4-     اي فرزندان برومند اسلام، حوزه‌ها و دانشگا‌ه‌ها را با توجه به شئونات قرآن و ابعاد بسيار مختلف آن بيدار کنيد و «تدريس قرآن» را در هر رشته‌اي که باشد، مد نظر و مقصد اعلاي خود قرار دهيد.

5-     آن چه مهم است اين است که مسلمين به اسلام و قرآن عمل کنند.

6-     قرآن،‌بايد در تمام شئون زندگي ماحاضر باشد.

7-     ما امروز مفتخريم که مي‌خواهيم مقاصد «قرآن و سنت» را پياده کنيم.

8-     بچه‌هاي ما بايد تربيت قرآني بشوند.

تلاوت قرآن

1-     قرآن آيات الهي است و انگيزه‌ي «بعثت»،‌آوردن اين کتاب و تلاوت کردن اين آيه‌ي عظيم الهي است.

2-     انگيزه‌ي بعثت، آوردن اين کتاب بزرگ است و «تلاوتکردن اين کتاب بزرگ» و اين آيه‌ي عظيم الهي است.

3-     «قرائت قرآن» و حاضر بودن قرآن در تمام شؤون زندگي انسان،‌از امور لازم است.

توسل به قرآن

1-     اي قطره‌ها به دريا متصل شويد تا محفوظ باشيد و الاّ مستهلک مي‌شويد و از بين مي‌رويد، اي افکار کوتاه، بيدار شويد،‌خودتان را متصل کنيد به اين دريا،‌درياي الوهيت،‌درياي نبوت و درياي قرآن.

2-     مادامي که در پناه قرآن هستيم بر دشمنان غلبه خواهيم کرد.

3-     اتکا شما به قرآن باشد.

4-     اين طرف و آن طرف نرويد، هيچ جايي بهتر از قرآن نيست.

5-     هان!‌اي قطره‌هاي جدا از اقيانوس قرآن اسلام، به خود آييد و به اين اقيانوس‌ الهي متصل بشويد.

6-     قرآن کريم پناه همه‌ي ماست.

قرآن و دشمنان

1-     مادامي که در پناه قرآن هستيم بر دشمنان غلبه خواهيم کرد.

2-     آمريکاست که اسلام و قرآن مجيد را به حال خود مضر مي‌داند و مي‌خواهد آن‌ها را از جلوي راه‌خود بردارد.

3-     هدف اصلي دولت‌هاي استعمارگر، محو قرآن، اسلام و علماي اسلام است.

قرآن ، آزادي و استقلال

1-     قرآن، شما را آزاد قرار دادهاست و قرآن،‌استقلال شما را بيمه کرده است.

2-     استقلال و آزادي در پيروي از قرآن کريم و رسول اکرم (ص) است.

3-     ما از آزادي منهاي قرآن و از استقلال منهاي اسلام، بيزار هستيم.

4-     ما آزادي در پناه قران را مي‌خواهيم.

5-     اگر تمام آزادي‌ها را به ما بدهند و تمام استقلال‌ها را به ما بدهند و بخواهند قرآن را از ما بگيرند، نمي‌خواهيم.

نور قرآن

1-     قرآن، عالم را «نور علي نور» مي‌کند و ما بايد به اين نور و به اين اقيانوس نور پي ببريم.

2-     قرآن کتاب هدايت و مبدأ نور است.

3-     قرآن،آخرين کتاب انسان‌سازي و «کتاب هدايت» و مبدأ نور است.

4-     قرآن، نور است و اين «مشعل نور» بايد در دست انسان‌هاي نوراني باشد.

5-     قرآن، نوري است که قلوب انسان‌ها را از حجاب‌ها و ظلمات مي‌رهاند.

انس با قرآن

1-     اي قطره‌ها به دريا متصل شويد تا محفوظ باشيد و الا مستهلک مي‌شويد و از بين مي‌رويد، اي افکار کوتاه،‌بيدار شويد، خودتان را متصل کنيد به اين دريا،‌درياي الوهيت، درياي نبوت و درياي قرآن.

2-     قرآن، براي استفاده‌ي همه طبقات آمده است،‌هر کس به مقدار استعداد خود.

3-     از انس با قرآن، اين «صحيفه‌ي الهي و کتاب هدايت» غفلت نورزيد.

تدبر در قرآن

1-           تدبر در قرآن، انسان را به مقامات بالاتر و والاتر هدايت مي‌کند.

2-           فرزندم! با قرآن، اين کتاب بزرگ معرفت آشنا شو و با قرائت آن راهي به سوي محبوب،‌باز کن و تصور مکن که قرائت بدون معرفت اثري ندارد که اين وسوسه‌ي شيطان است، اين کتاب از طرف محبوب است براي تو و براي هر کس و نامه‌ي محبوب است، گرچه عاشق و محب، مفاد آن را نداند.

آموزش قرآن

1-           تدريس قرآن،‌در هر رشته‌اي از آن را مدنظر و مقصد اعلاي خود قرار دهيد.

 

 

قرآن در بيان مقام معظم رهبري

تفکر در مفاهيم

1-           تلاش شما بايد اين باشد که انگيزه‌هاي "خواندن و فهميدن قرآن" به عنوان مقدمه‌ي کسب معارف اسلامي، در شما رشد پيدا کند.

2-           آگاهي "قاري قرآن" از ترجمه و مفاهيم آيات، موجب نفوذ کلام و سخن خداوند متعادل در روح و روان مستمعين مي‌شود.

3-           بازگشت به مفاهيم قرآن،‌امروز يک ضرورت است.

4-           از هنر "قاري قرآن" اين است که هر چه بيش‌تر "معاني قرآن" را در ذهن مستمع، مجسم کند.

5-           مسلمان واقعي بودن نيازمند آميخته شدن  با معارف و مفاهيم حيات‌خبش قرآن کريم است.

6-           جامعه‌ي اسلامي با نزديک شدن به "فهم قرآن" رشد و استحکام مي‌يابد و استقلال خود را تضمين مي‌کند.

7-           آينده‌ي اين ملت،‌انقلاب و جهان به قرآن وابسته است و تمام مردم ما بايد قرآن را بفهمند.

8-           اگر در آيات قرآن تأمل کنيم، اراده‌ي ما قوي‌تر و استقامت ما بيش‌تر خواهد شد.

9-           قرآن، بدون حديث، مفسر و مبين ندارد و حديت بدون قرآن، جهت ندارد.

10-   در قرآن "تدبر" لازم است، يعني به اعماق سخن فکر کنيد که چه مي‌خواهد بگويد.

انس با قرآن

1-     امروز، انس با قرآن و تلاوت آن، يک ارزش به حساب مي‌آيد.

2-     وقتي زياد قرآن بخوانيد، به خودي خود با قرآن، انس پيدا مي‌کنيد و در اين صورت خودش مفاهيم را براي شما روشن مي‌کند.

3-     ماه رمضان، بهار قرآن است، "انس با قرآن"، معرفت اسلامي را در ذهن ما قوي‌تر و عميق‌تر مي‌کند.

4-     "انس با قرآن" معرفت اسلامي را در ذهن ما قوي‌تر و عميق‌تر مي‌کند.

5-     هر کس با کتاب خدا آشنا بشود به سوي آن بيش‌تر جذب مي‌شود.

6-     انس با قرآن، لازم است و براي رسيدن به اين هدف بايد جلسات قرآني، "مسابقات قرائت قرآن" و فراگيري آن به عنوان يک ارزش به حساب آيد.

7-     هر فردي ازجامعه‌ي اسلامي بايد با قرآن، انس بگيرد و در ارتباط دائمي با آن باشد تا "معارف والاي قرآن"را درک کند.

8-     ملت ايران به طور عام بايد با کلام پروردگار، انس پيدا بکنند.

9-     قرآن، نور است، حقيقتاً دل و جان را روشن مي‌کند،‌اگر با قرآن انس پيدا کنيد مي‌بينيد که دل و جان شما نوراني مي‌شود.

10-هدايت قرآن،‌زماني نصيب مؤمنين مي‌گردد وتمسک به رشته‌ي نجات بخش خدا و عمل به قرآن، آن‌گاه مقدور مي‌شود و اجراي احکام آن در جامعه، زماني ميسر مي‌گردد و توفيق فهم آن وقتي حاصل مي‌شود که فضاي ذهن و دل انسان‌ها مشحون از نغمه‌ي کلام الهي باشد.

11-به همه‌ي "پيروان قرآن" اعلام مي‌کنم که کليد بهشت آزادي، روي آوردن به قرآن و بازگرداندن آن به فضاي زندگي است.

12-دخترها، پسرها، بزرگترها و کوچک‌ترها به سمت "انس با قرآن" حرکت کنيد.

13-قرآن مثل باران است، اگر دل شما سرزمين مستعدي باشد نفوذ مي‌کند، خودتان راآماده کنيد، دلتان را در مقابل بارش قرآن قرار دهيد، آن گاه قرآن تا اعماق دل شما نفوذ مي‌کند.

14-مقاومت در برابر تهاجم  فرهنگي استکبار جهاني در صورتي ميسر است که با قرآن،‌مأنوس باشيد.

15- قدم اول براي عمل کامل به قرآن،‌آشنايي با متن قرآن است.

قرآن و جوانان

1-     هنگامي که قرآن در دست و دل جوانان، قرار گيرد، چشم انداز آينده، بسي روشن و اميد بخش است.

2-     جوانان انقلابي ايران بايد از محيط قرآني حاکم بر کشور براي پيشرفت هر چه بيش‌تر در "حفظ و تلاوت قرآن کريم" استفاده کنند.

3-     مدارس بايد توجه بيش‌تري به "آموزش قرآن" بنمايند.

4-     شما جوانيد، انقلابي هستيد و محيط قرآني است،‌همه‌ي عوامل، آماده‌اند، معطلي نداريد،‌بنابراين متوقف نشويد،‌پيش برويد، صورت را، معنا را، لحن را، "هنر خوب خواندن" را که آن غير از اين‌ها چيز جداگانه‌اي است، فرابگيريد.

5-     شما جوان‌هاي عزيز که دل‌هاي پاک ونوراني‌تان با قرآن آشناست، اين را قدر بدانيد.

حفظ قرآن

1-           بحمدالله جمهوري اسلامي جايگاه شايسته‌ي خود را در ترويج قرآن، به دست آورده است و بايد تلاوت، حفظ و فهم قرآن در ذهن مردم ما تقويت شود.

2-           من از نوجوان‌ها خواهش مي‌کنم که قدر سنين فراگيري و حفظ را که الان در آن هستند بدانند و قرآن را حفظ کنند.

3-           نوجوانان بايد قرآن را حفظ کنند تا معارف آن در سينه‌ها نفوذ پيدا کند.

4-           به "آموزش قرآن" فرزندانتان، اهتمام بورزيد و براي "حفظ قرآن" توسط فرزندانتان خصوصاً در سنين کودکي اهميت ويژه قائل شويد.

عظمت قرآن

1-           چيزي که به ما ايمان لايزال مي‌دهد و دل و پاي ما را محکم مي‌سازد قرآن است.

2-           قرآن، کتاب نور و معرفت و تقرب به خداست.

3-           قرآن، اساس اسلام و اساس هر حرکت و نهضت و بناي جديد انساني است.

4-           قرآن کريم، يک اثر هنرمندانه است.

5-           در سايه‌ي "حاکميت قرآن" است که معرفت، بصيرت و شجاعت در زندگي انسان معنا پيدا مي‌کند و حيات واقعي را تحقق مي‌بخشد.

قرآن و جامعه

1-     همه‌ي زندگي و نظام ما بايد بر محور قرآن حرکت کند.

2-     وقتي قرآن وارد جامعه مي‌شود حضور قرآن، حلاوت خود را به کام‌ها مي‌چشاند.

3-     مايه‌ي افتخار است که روز به روز، گرايش به قرآن و اهتمام به فراگيري و عمل به قرآن در جامعه‌ي ما به صورت همه جانبه‌اي بيش‌تر مي‌شود.

4-     جامعه‌ي اسلامي با نزديک شدن به "فهم قرآن"،‌رشد و استحکام مي‌يابد و استقلال خود را تضمين مي‌کند.

5-     تلاوت قرآن، يکي از اصول اساسي در جامعه‌ي قرآني است.

6-     امروز قرآن شعار ماست، اين شعار را بايد هر چه قوي‌تر ادا کنيم.

7-     بين ملت ما، معارف قرآن در حال گسترش روزافزون است و قرآن بايد همراه با عترت عليه السلام،‌بيش از گذشته در دل‌ها نفوذ و در جامعه، تحقق پيدا کند.

8-     "کتاب انقلاب" ما قرآن مجيدي است که از وحي حکيم خيبر، منشاء گرفته و قابل فهم و استفاده‌ي همگان است.

9-     استمرار انقلاب اسلامي به دليل رسوخ و نفوذ عميقي است که قرآن در ميان مردم جامعه‌ي ما دارد.

10-مادامي که مردم ما با "تمسک به قرآن" در صحنه حضور دارند، دشمنان،‌جزناکامي سرانجامي ندارند.

11-مسلمان وقتي که با قرآن آشناست، مفاهيم اسلام را بي واسطه از خدا مي‌شنود، از وحي الهي بهره مي‌برد، ملت ما خدا را شکر کند که دارد با قرآن آشنا مي‌شود.

12-زماني که "فرهنگ قرآن" در تمام سطوح جامعه ما حاکم شود آن روز، اين جامعه در سراسر جهان،‌نورافشاني مي‌کند.

13-ملت ما که خواهان جامعه‌ي اسلامي هستند،‌بايد اهداف خود را از قرآن بگيرند.

14-قرآن بايد در همه‌ي فضاي ذهني و عملي جامعه‌ي اسلامي به طور کامل حضور يابد.

15-اگر "معرفت قرآني" در جامعه‌اي به وجود آيد، رکود،جمود، رذايل اخلاقي، بي عدالتي و مشکلات ديگر از بين خواهد رفت.

16-اميدوارم ملت ما روز به روز به قرآن و حقايق قرآني نزديکتر شود.

قرآن و حکومت

1-     همه‌ي زندگي و نظام ما بايد بر محور قرآن حرکت کند.

2-     در هيچ جاي دنيا، "احکام قرآن" مانند نظام حکومتي ما اعتبار و ضمانت ندارد.

3-     کشور ما "خانه‌ي قرآن" است.

4-     همه‌ي مردم بايد بدانند که نظام جمهوري اسلامي بزرگ‌ترين هدف خود را رسيدن به هدف‌هاي قرآني مي‌داند.

5-     اين دوران،‌دوران قرآن است.

6-     "کتاب انقلاب" ما قرآن مجيد است.

7-     قرآن کريم"قانون اساسي اسلام" و "کتاب خون‌بار انقلاب اسلامي" است.

8-     نظام جمهوري اسلامي، بزرگ‌ترين هدف خود را رسيدن به هدف‌هاي قرآن مي‌داند.

9-     براي اين که نظام ما بر محور قرآن باشد، بايد قرآن در جامعه حضور داشته باشد.

تلاوت قرآن

1-     تجويد را به عنوان يک وسيله براي خوش‌آهنگ خواندن کلام خدا تلقي کنيد و يکي از مهم‌ترين هنرهاي قاريان اين است که کلمات را با تجويد مي‌خوانند.

2-     آموزش قرآن را بايد از تلاوت و ترتيل، شروع کرد و تا تدبر و معرفت پيش رفت.

3-     تلاوت قرآن، يکي از اصول اساسي درجامعه‌ي قرآني است.

4-     امروز، انس با قرآن و تلاوت آن، يک ارزش به حساب مي‌آيد.

5-     وقتي زياد قرآن بخوانيد، به خودي خود با قرآن، انس پيدا مي‌کند و در اين صورت خودش مفاهيم را براي شما روشن مي‌کند.

6-     تلاوت قرآن، قدم اول و مقدمه‌اي است براي فهم و انس با قرآن.

7-     قرآن را بايد آموخت، خواند و عمل کرد و خواندن آن نيز لطيف و دلنشين باشد به‌گونه‌اي که گويا از زبان "روح الامين" قرائت مي‌شود.

8-     بحمدالله جمهوري اسلامي جايگاه شايسته‌ي خود را در ترويج قرآن، به دست آورده است و بايد تلاوت، حفظ و فهم قرآن در ذهن مردم ما تقويت شود.

9-     مي‌دانيم که تلاوت،‌ترتيل و حفظ قرآن در صدر اسلام به عنوان وظايفي ارزشمند معمول بوده‌اند، امروز وظيفه ماست که اين ارزش‌ها را زنده کنيم.

10-"سنت تلاوت قرآن" که توصيه‌ي رهبران اسلام است بزرگ‌ترين سهم را در گسترش فرهنگ قرآني و آکنده شدن فضاي اجتماعي از معارف اين فرهنگ، دارا مي‌باشد.

11-امروزه مدرسه‌اي نيست که روزانه در آن صوت قرآن و "تلاوت قرآن" شنيده نشود.

12-اگر کسي تصور کند قبل از اين که "تلاوت قرآن" رواج پيدا کند، مي شود مردم را با مضامين قرآن و عمل آن آشنا کرد اشتباه کرده است.

13-"تلاوت قرآن"، مقدمه‌اي براي انس و فهم اين کتاب آسماني است.

14- "آهنگ‌هاي قرآن" يک هنر اسلامي و يک موسيقي کامل است.

15-وجود "قرائت قرآن"‌در ميان مردم، يک نعمت بزرگي است، ولي اين کافي نيست.

16-قرآن را تلاوت کنيد،‌"آهنگ تلاوت" را نه يک بار نه دوبار، بلکه در همه‌ي عمر بخوانيد و نور قرآن را به اين وسيله در دل خود و در فضاي جامعه بِپَرا کنيد.

17-امروز شعار دنياي اسلام بايد بازگشت به قرآن عمل به آن باشد.

قاري قرآن

1-     قرآن، سخن خداو قاري، سخنگوي خداست.

2-     قرآن در صورتي در جامعه مورد توجه قرار مي‌گيرد که با روشي دلپذير، گوش نواز و با موسيقي خاص آن بين مردم ترويج يابد و قاريان در اين مورد مسئوليت دارند.

3-     آگاهي "قاريان قرآن" از ترجمه و مفاهيم آيات، موجب نفوذ کلام و سخن خداوند متعادل در روح و روان مستعمين است.

قرآن و هدايت

1-     قرآن،"مشعل هدايت" است.

2-     قرآن، انسان را به بهترين راه،‌بهترين کار، بهترين نظام، بهترين شيوه، بهترين اخلاق و بهترين روش‌هاي عملي فرد و جامعه، هدايت مي‌کند.

3-     بازگشت به سرچشمه‌ي هدايت قرآن، امري ضروري و حتمي است.

4-     قرآن، انسان را به آگاهي، هوشياري و مبارزه در مقابل شيطنت‌ها و ايجاد يک دنياي سالم دعوت مي‌کند.

قرآن و مسلمانان

1-     مسلمانان به برکت قرآن، تاريخ را عوض کردند و سازنده‌ي تاريخ بشر شدند.

2-           امروز شعار دنياي اسلام بايد بازگشت به قرآن و عمل به آن باشد.

3-           اگر مسلمانان با قرآن،‌انس بگيرند سيادت دنيا در دست آنان قرار خواهد گرفت.

4-           اين رسالت ماست که حجاب‌هاي افکنده بر چهره‌ي قرآن را کنار بزنيم و آن را از انزوا و غربت خارج سازيم.

5-           قرآن، همه چيز ماست و ما بايد عقب‌ماندگي خود از قرآن را جبران کنيم.

6-           بيشتر بدبختي‌هاي ملت مسلمان به خاطر دوري از قرآن است.

7-           در جهان اسلام،‌قرآن به معناي واقعي کلمه،‌"مهجور" است.

آموزش قرآن

1-     آموزش قرآن را بايد از تلاوت و ترتيل،‌شروع کرد و تا تدبر و معرفت پيش رفت.

2-     امروز بايد در جامعه "‌آموزش قرآن" همگاني شود.

3-     تا زماني که متن قرآن را درست يادنگيريم،‌عمل به قرآن در جامعه‌ي ما تضمين نخواهد شد.

4-     به "آموزش قرآن" فرزندانتان،‌اهتمام بورزيد و براي "حفظ قرآن" توسط فرزندانتان خصوصاً در سنين کودکي اهميت ويژه قائل شويد.

5-     روخواني قرآن کريم، بايد تمامي ملت را شامل شود.

6-           در کشوري که بر اساس اسلام، اداره مي‌شود،‌همه‌ي مردم بايد قادر به خواندن درست قرآن کريم باشند.

7-     امروز بر همگان لازم است که به فراگيري قرآن قيام کنند.

8-     با گسترش کلاس‌هاي "تعليم قرآن" جامعه‌اي نوراني به نور قرآن، ايجاد کنيد.

قرآن و انسان

1-     قرآن راه مستقيم و الهي را به انسان نشان مي‌دهد.

2-     ريشه و سرچشمه‌ي تکامل الهي انسان‌ها در قرآن نهفته است.

3-     امروز همه‌بشر محتاج قرآن‌اند.

عمل به قرآن

1-     اگر تمام انسان‌ها به قرآن عمل کنند ديگر جايي براي ظلم و تبعيض نخواهد بود.

2-     امروز شعار دنياي اسلام بايد بازگشت به قرآن و عمل به‌ آن باشد.

قرآن و نهج البلاغه

1-     همان طور که قرآن خوانده مي‌شود،"نهج البلاغه" هم بايد خوانده شود چون تالي و دنباله قرآن است.

2-     مسلمان‌ها همان طور که خودشان را موظف مي‌دانند با قرآن، انس پيدا کنند و ندانستن قرآن را براي خود نقص مي‌شمارند،‌ندانستن "نهج البلاغه" هم بايد نقص به حساب بيايد.