کارشناس قرآن دفتر تألیف
کتابهای درسی به فارس خبر داد
تغییر
منابع آموزش قرآن در مدارس با رویکرد حفظ قرآن
کارشناس
تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش یکی از دلایل ناکارآمدی آموزش قرآن را
در مدارس، بیتوجهی به انس با قرآن دانست و گفت: منابع آموزش قرآن در مدارس با هدف
حفظ نسبی و یک بار مرور کل قرآن در طول تحصیل در حال تغییر است.
«رضا
نباتی» کارشناس قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش
و از مؤلفان کتابهای درسی قرآن دوره ابتدایی در گفتوگو با خبرنگار فعالیتهای
قرآنی خبرگزاری فارسگفت: در سالهای اخیر کتابهای
درسی مقاطع مختلف تغییراتی داشت که این تغییرات با رویکرد انس بیشتر دانشآموزان
با مبانی قرآنی صورت گرفت.
تمامی کتابهای درسی سوم
ابتدایی بر پایه مبانی قرآنی بازنگری شدند
وی با
اشاره به اهمیت تربیت دانشآموزان در دوره ابتدایی افزود: با توجه به اینکه بحث
همسوسازی کتابهای درسی دوره ابتدایی از دو سال گذشته با سند تحول بنیادین آغاز
شده است امسال تمامی کتابهای درسی سوم ابتدایی مبتنی بر سند برنامه درسی ملی
بازنگری شد تا از این طریق گامی به سوی تحولی قرآنی در نظام آموزشی برداشته شود.
کارشناس
قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه
امسال کتابهای دینی و قرآن دوره سوم ابتدایی تلفیق شده است، اظهار داشت: برای
نخستین بار امسال طرح تلفیقی را برای کتابهای دینی و قرآن پایه سوم ابتدایی اعمال
کردیم که در صورت موفق بودن این طرح در سالهای آینده برای سایر مقاطع نیز اجرایی
میشود.
تلفیق کتابهای دینی و
قرآن در راستای تحقق فرمایش رهبری است
نباتی
یکی از اهداف تلفیق کتابهای دینی و قرآن را توجه به حفظ نسبی قرآن عنوان کرد و
گفت: آموزش و پرورش سعی کرده سهم خود را در جهت لبیکگویی به فرمایش مقام معظم
رهبری مبنی بر تربیت 10 میلیون حافظ قرآن با تلفیق این دو کتاب درسی در مدارس ادا
کند که برای تحقق این امر حفظ نسبی قرآن را در مدارس اجرایی کرده و قرار است این
طرح در مقاطع ابتدایی پررنگتر شود.
این
کارشناس آموزش قرآن دوره ابتدایی با اشاره به اینکه این طرح در سال تحصیلی 92 - 93
در 30 هزار کلاس درس پایه سوم ابتدایی به صورت آزمایشی توسط هزار آموزگار در سراسر
کشور اجرایی خواهد شد، تصریح کرد: تلفیق کتابهای دینی و قرآن پایه سوم ابتدایی در
طول سال مورد ارزیابی قرار میگیرد و در صورت موفق بودن در تمامی مدارس اجرایی میشود.
تدریس آزمایشی کتاب تلفیقی
در 30 هزار کلاس درس پایه سوم ابتدایی
وی با
اشاره به اهمیت آموزش معلمان برای تأثیرگذاری بیشتر در رفتار و اخلاق دانشآموزان
ادامه داد: در کنار این تغییرات، مدرسان سراسر کشور آموزشهای لازم را فراگرفتند
به طوری که حدود 300 نفر از دبیران قرآنی آموزش دیده در سراسر کشور حدود هزار
آموزگار را برای حضور در 30 هزار کلاس درس با مبانی تدریس کتاب جدید قرآن و دینی
آشنا و آماده میکنند.
نباتی
در خصوص مراکزی که به صورت آزمایشی طرح تلفیق کتابهای دینی و قرآن پایه سوم
ابتدایی را اجرایی میکنند، خاطرنشان کرد: این طرح در 30 هزار کلاس درس سراسر کشور
که معمولاً در مراکز استان یا شهرهای نزدیک به مرکز استان است، برگزار خواهد شد.
تغییر کتابهای درسی تمامی
مقاطع تا 6 سال آینده
کارشناس
قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه
تا 6 سال آینده تمامی کتابهای درسی مبتنی بر سند تحول بنیادین تغییر میکنند، به
تغییرات کتابهای درسی در پایه سوم ابتدایی اشاره کرد و گفت: در دو سال گذشته کتابهای
اول و دوم ابتدایی و امسال نیز کتابهای پایه سوم ابتدایی تغییر کرد، همچنین در
سال آینده کتابهای درسی پایه چهارم ابتدایی و سپس مقاطع بالاتر تغییراتی بر اساس
اصول دینی و قرآنی خواهند داشت.
وی با
اشاره به اینکه برای ادامه روند تلفیق کتابهای درسی قرآن و دینی برای سایر مقاطع
باید منتظر نتایج این ادغام بود تا مبتنی بر آن پیش رویم، خاطرنشان کرد: کلیات طرح
قرآنی کتابهای مدارس مشخص است البته اگر طرح ادغام کتابهای دینی و قرآن در پایه
سوم ابتدایی نتیجه خوبی داشته باشد بحث تلفیق کتابهای دینی و قرآن با سرعت بیشتری
انجام خواهد گرفت.
در طرح جدید کل قرآن از
سوم ابتدایی تا پایان دوره متوسطه ختم میشود
نباتی
با بیان اینکه در طرح دیگری قصد داریم کل قرآن را در طول دوره تحصیل دانشآموزان
ختم کنیم، گفت: در طرح جدیدی که در کتابهای مقاطع مختلف قرار است تدوین شود کل
قرآن در مدارس خوانده میشود به طوری که در پایه سوم ابتدایی در طرح 25 روزه پس از
شروع مدارس از آبانماه، کل سوره بقره در طول سال تحصیلی خوانده میشود و در
کلاس چهارم از سوره آلعمران شروع میشود و تا پایان دوره ششم ابتدایی دانشآموزان
10 جزء قرآن را در کلاس قرآن خواهند خواند.
مؤلف
کتابهای درسی قرآن دوره ابتدایی با اشاره به اینکه در کلاس هفتم یا دوره اول
متوسطه دانشآموزان 10 جزء دوم قرآن را ختم میکنند، گفت: در طول سه سال دوره اول
متوسطه دانشآموزان از اول جزء یازدهم قرآن یعنی از سوره مبارکه «یونس» تا پایان
جزء بیستم قرآن و در طول سه سال دوره دوم متوسطه 10 جزء آخر قرآن را یکبار در
کلاس درس همراه با آموزگار خواهند خواند، بنابراین دانشآموزان در طول سال تحصیلی
از سوم ابتدایی تا پایان دوره متوسطه یک بار کل قرآن را در کلاس درس ختم میکنند.
مهمترین هدف آموزش قرآن
در مدارس انس دائمی با قرآن است
وی
افزود: در گذشته آیات مختلف و متناسب با پیام هر درس در کتابهای قرآن و دینی وجود
داشت اما با این طرح سعی داریم به تلاوت قرآن در مدرسه انسجام دهیم تا دانشآموزان
با قرآن انس بیشتری داشته باشند، چرا که مهمترین هدف آموزش قرآن در مدارس انس
دائمی با قرآن است که در این طرح دنبال میشود تا فرهنگ سواد قرآنی در جامعه یعنی
انس دائمی آحاد مردم با قرآن نهادینه شود.
نباتی
یکی از دلایل ناکارآمدی آموزشهای قرآن در مدارس را بیتوجهی به انس دانشآموزان
با قرآن دانست و تصریح کرد: به نظر من دلیل ناکامی آموزشهای قرآنی در مدارس این
است که ما توجهی به انس با قرآن و رسیدن به این هدف بزرگ نداشتیم چرا که انس با
قرآن مهمترین کلید واژه برای آموزش قرآن در مدارس است و اگر افراد انس دائمی
با قرآن نداشته باشند نمیتوان ادعای موفق بودن در تدریس قرآن را داشت، به همین
دلیل با طراحی و اجرایی کردن این طرح قصد داریم دانشآموزان را از دوران تحصیل با
قرآن مأنوس کنیم.
وی
درخصوص نحوه تقسیمبندی ساعات کلاس درس دینی و قرآن گفت: در کلاسهای دوم تا ششم
ابتدایی طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش دانشآموزان دو زنگ دینی و سه زنگ
قرآن دارند که در کل پنج زنگ قرآن و دینی وجود دارد که در اجرایی شدن طرح تلفیق
کتابهای دینی و قرآن نیز این روند ادامه خواهد داشت.
تنها آموزگار پایه اجازه
تدریس قرآن را دارد
کارشناس
قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی با بیان اینکه طبق مصوبه آموزش و
پرورش درس قرآن در مقاطع ابتدایی باید توسط آموزگار پایه تدریس شود، ادامه داد: با
تصمیم دفتر آموزش ابتدایی، درس قرآن در تمامی مدارس اعم از دولتی، غیردولتی و
مدارس تخصصی قرآن باید توسط آموزگار پایه یعنی معلمی که تمامی دروس را آموزش میدهد
تدریس شود و معلم دیگری اجازه تدریس قرآن را ندارد، در غیر این صورت با متخلفان
برخورد جدی صورت خواهد گرفت.
وی با
اشاره به اینکه در مقدمه کتابها نیز در خصوص نحوه تدریس و سایر موارد توضیحاتی
داده شده است که از خانوادهها تقاضا داریم پیگیر تدریس قرآن فرزندان خود باشند،
گفت: متأسفانه بررسیها نشان داده که خانوادهها آنقدر که بر روی درس ریاضی و علوم
فرزندانشان حساسیت دارند، درباره تربیت دینی و قرآنی آنها پیگیر نیستند به طوری که
از تدریس قرآن در مدارس پرسوجو نمیکنند، اما باید به این امر توجه بیشتری داشته
باشند چرا که درس قرآن اهمیت به سزایی در شکلگیری شخصیت افراد دارد.
آمادگی سازمان پژوهش و
برنامهریزی برای پاسخگویی به مشکلات
نباتی
با بیان اینکه سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی آماده پاسخگویی به مشکلات و
دریافت پیشنهادات وانتقادات افراد است، گفت: افراد برای درمیان گذاشتن تخلفات یا
پیشنهادات میتوانند با شماره 88305771 تماس گرفته و مسئولان را از نحوه
تدریس درس قرآن در مدارس مطلع کنند.
این
مؤلف کتابهای درسی با بیان اینکه امسال برای نخستینبار نرمافراز کتاب درسی قرآن
پایههای دوم تا ششم ابتدایی همراه با سایر کتابها توزیع میشود، تصریح کرد: در
سالهای گذشته لوح فشرده صوتی آیات کتاب قرآن دوره راهنمایی در اختیار دانشآموزان
قرار گرفت که امسال برای دوره ابتدایی نیز این لوح فشرده تهیه شده است.
وی با
اشاره به اینکه والدین میتوانند با مراجعه به بخش تکنولوژی ادارهکل استانها نرمافزار
کتابهای قرآن دوره ابتدایی را تهیه کنند، اظهار داشت: برای تمام کتابهای درسی
اول ابتدایی تا پایان دوره متوسطه کتاب گویا تدوین شده است که این کتاب به صورت
صوتی آیات موجود در کتابهای درسی را تلاوت میکند، البته برای دوره متوسطه نرمافزار
قرائت قرآن طراحی شده است که دانشآموزان میتوانند به صورت صوتی و تصویری از این
نرمافزار استفاده کنند.
هدف اصلی آموزش قرآن در
دوره ابتدایی تحقق مهارت خواندن قرآن است
کارشناس
قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه
دانشآموزان از اول تا پنجم ابتدایی باید بتوانند آیات سورههایی که در کتاب درسی
دارند شبیه نوار آموزشی یا حداقل معمولی اما روان بخوانند، گفت: در کلاس اول تا
سوم ابتدایی آموزگاران باید از لوح و نگارههای آموزشی قرآن استفاده کنند و با
آشنایی با روشهای اشاره که در مقدمه کتاب آمده است دانشآموزان را در روخوانی
قرآن توانمند سازند.
وی با
اشاره به اینکه بر اساس اهداف مصوب شورای عالی آموزش و پرورش و نیز سند تحول
بنیادین آموزش و پرورش، هدف اصلی آموزش قرآن در دوره ابتدایی تحقق مهارت خواندن
قرآن کریم است، افزود: دانشآموزان در پایه اول ابتدایی باید با حروف، حرکات و
ترکیب آیات قرآن، در پایه دوم ابتدایی با نمادهای خط قرآن و در پایه سوم ابتدایی
با خواندن بخش بخش کلمات و عبارات قرآنی آشنایی داشته باشند یعنی در پایه اول
ابتدایی باید توانایی خواندن قرآن به صورت بخش بخش، در پایه دوم ابتدایی به صورت
شمرده و در پایه سوم ابتدایی به صورت بخش بخش و شمرده را کسب کنند.
توزیع 650 هزار جلد قرآن
در مدارس ابتدایی
نباتی
ادامه داد: از پایه چهارم به بعد، دانشآموزان باید در روانخوانی قرآن مهارتهایی
را کسب کرده باشند، همچنین توانایی خواندن قرآن از روی مصحف شریف را داشته باشند
که برای این منظور قرآنهای واحدی برای مدارس به چاپ رسیده است که تاکنون 650 هزار
جلد قرآن از آن در دوره ابتدایی توزیع شده است.
کارشناس
قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به
تهیه و توزیع قرآنهای 10 جزئی برای دورههای اول و دوم متوسطه همراه با نرمافزار
اظهارداشت: در آموزش و پرورش تأکیدی بر آموزش صوت و تجوید قرآن نیست و برای این
منظور کلاسی در نظر گرفته نشده است چرا که هدف ما از درس قرآن در مدارس روخوانی
ساده و بدون غلط قرآن توسط دانشآموزان است.
وی
تصریح کرد: در دوره ابتدایی، روخوانی و روانخوانی مدنظر است که آموزگاران و والدین
باید توجه داشته باشند که دانشآموزان به این مهارت دست پیدا کنند؛ یعنی معلم سر
کلاس وقتش را بیهوده نگذراند بلکه مهارت خواندن قرآن را آموزش دهد. در دوره اول
متوسطه دانشآموز بتواند فهم اولیهای از قرآن کسب کند.
به پیامهای قرآنی کتاب
درسی توجه شود
نباتی با
بیان اینکه در هر صفحه از کتابهای درسی قرآن بیش از 50 کلمه وجود دارد که دانشآموزان
این کلمات را میتوانند مورد استفاده قرار دهند، گفت: در مقاطع مختلف تحصیلی به
پیامهای قرآنی توجه بسیاری شده است، در این پیامها ما به دنبال کسب مهارت تأمل و
دانشافزایی هستیم که در این راستا معلمان باید در فهم آیات کاربردی قرآن برای
دانشآموزان تلاش بیشتری داشته باشند به طور مثال دانشآموزان باید پس از شنیدن
آیه «وبالوالدین إحساناً» برداشت خود را به درستی توضیح دهند تا بتوانند آن را در
زندگی خود عملی کنند.
کارشناس
آموزش قرآن دفتر برنامهریزی و تألیف کتب درسی با اشاره به بخشی با نام «پیام
قرآنی» در کتابها گفت: وظیفه این بخش آموزش مهارت تدبر، تفکر و تعقل در آیات قرآن
کریم متناسب با سن دانشآموزان است که آنها در طول تحصیل با این پیامها آشنا میشوند
که امیدواریم در این جهت خانوادهها نیز به معلمان کمک کنند تا در سالهای آینده
افرادی با فهم و اخلاق قرآنی در جامعه داشته باشیم.
........ 《 نهج القرآن 》........