تقديم به ساحت مقدس امام مهدي عج

باران ظهور نم نمك مي آيد        آهسته به دشت پر ترك مي آيد.

اين جمعه اگر خدا بخواهد، مولا                با 313 كمك مي آيد.

دیگران را خرد آموخت، مرا مجنون کرد

ساقی اندر قدحم باز می گلگون کرد

در می کهنه دیرینه ما افیون کرد

 

دیگران را می دیرینه برابر می‌داد

چو به این دلشده خسته رسید افزون کرد

 

این قدح هوش مرا جمله به یکباره ببرد

این می این بار مرا پاک ز خود بیرون کرد

 

تو مپندار که در ساغر و پیمانه ما

بت سنگین دل ما خون جگر اکنون کرد

 

آنچه در سینه مجنون منش دل خوانی

عشق خاکی است که با خون جگر معجون کرد

 

روز اول که به استاد سپردند مرا

دیگران را خرد آموخت، مرا مجنون کرد

 

دل حافظ که ز افسون لبت بیخود بود

چشم جادوی تواش بار دگر افسون کرد

مصاحبه با خبرگزاري فارس 92/09/19 - 12:44 شماره: 13920916001328

رضا نباتی در گفت‌وگو با فارس:

تدریس قرآن در دوره ابتدایی باید توسط آموزگار پایه انجام شود

مؤلف کتاب‌های قرآن مدارس با بیان اینکه وظیفه آموزش و پرورش تربیت پزشک، مهندس یا حافظ قرآن نیست بلکه باید زمینه‌ای برای کسب حداقل سواد دانش‌آموزان ایجاد کند، گفت: تدریس قرآن توسط معلم غیرپایه در مقطع ابتدایی ترویج فرهنگ سکولار است.

به گزارش خبرنگار فعالیت‌های قرآنی خبرگزاری فارس، آموزش قرآن در مدارس پیوسته مورد نقد جامعه قرآنی قرار دارد، به طوری که برخی از فعالان قرآنی از نحوه آموزش‌های قرآن در مدارس گلایه‌مند هستند و دلیل ناکارآمدی و عدم تربیت قرآنی در جامعه را مدارس می‌دانند، اما مسئولان آموزش و پرورش معتقدند که وظیفه آموزش و پرورش آموزش‌های تخصصی قرآن نیست و باید به تحقق اهداف آموزش عمومی قرآن طبق رویکردها و مبانی که در اسناد بالادستی آمده بپردازد تا همه دانش آموزان بتوانند از این حق آموزش به صورت یکسان بهره ببرند.

رضا نباتی مؤلف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با خبرنگار فعالیت‌های قرآنی خبرگزاری فارس با اشاره به بدفهمی آموزش قرآن در کشور به ویژه در بین جامعه قرآنی گفت: تصور جامعه قرآنی از آموزش قرآن در مدارس، آموزش‌های تخصصی قرآن است، در صورتی که وظیفه اصلی آموزش و پرورش در آموزش قرآن تحقق سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری و اهداف سند تحول بنیادین، و همچنین سند برنامه درسی ملی است.

*وظیفه آموزش و پرورش ایجاد زمینه‌ای برای کسب حداقل سواد قرآنی همه دانش‌آموزان است

وی با بیان اینکه در دوران تحصیل باید سواد قرآنی دانش‌آموزان ایجاد و تقویت شود، افزود  این سه سند بر تحقق فرهنگ و سواد قرآنی دانش‌آموزان تأکید دارد، یعنی آموزش و پرورش مکلف به افزایش توانمندی‌های قرآنی عمومی افراد است، نه این که در حوزه‌های تخصصی قرآن ورود پیدا کند.

نباتی با اشاره به اینکه سواد قرآنی دارای چهار رکن است، اظهار داشت: منظور از سواد قرآنی، کسب حداقل دانش و مهارت پایه از آموزش قرآن است که هر شهروند مسلمان ایرانی باید از آن برخوردار باشد؛ به زبان عامیانه کف یادگیری قرآن.

مؤلف کتاب‌های قرآن وزارت آموزش و پرورش، کسب مهارت خواندن را اولـین و مهمترین رکن از ارکان آموزش قرآن عنوان کرد و گفت: خواندن قرآن در مدارس به معنای قرائت قرآن با رعایت فنون چهارگانه قرآن یعنی تجوید، صوت و لحن، وقف و ابتداء نیست، بلکه منظور فقط صحیح‌خوانی آیات قرآن کریم است.

نباتی با اشاره به مطلبی با عنوان «مدارس کشور فاقد آموزش‌های تخصصی قرآن است» که در روز شنبه 16 آذر ماه بر خروجی خبرگزاری فارس قرار گرفت، ادامه داد: وقتی می‌گوییم آموزش‌های تخصصی در مدارس وجود ندارد، افراد فکر می‌کنند که در مدارس باید به آموزش‌های تخصصی همچون آموزش هنر قرائت یا حفظ قرآن کریم پرداخته شود در حالی که این تصور نادرستی است، چرا که همه دانش‌آموزان استعداد، علاقه و پشتکار لازم را برای فراگیری این فنون ندارند و در اسناد بالا دستی هم به این امور اشاره نشده است. 

*توجه به آموزش‌های تخصصی در مدارس تضییع حقوق اکثریت دانش‌آموزان است

وی در ادامه تصریح کرد: با توجه به اینکه آموزش و پرورش یک حق عمومی است، تمامی شاگردان به یک اندازه از آموزش قرآن سهم دارند و اگر ما به آموزش های تخصصی قرائت، تجوید و سایر هنرهای قرآنی توجه کنیم، مجبوریم اعتبارات و نیروی انسانی فراوانی را در این قسمت متمرکز کنیم و در نتیجه از سایر قسمت‌ها و نیز از اهداف اصلی باز بمانیم و این در حقیقت جفا در حق مردم است.

این مؤلف کتاب‌های قرآن با اشاره به تفاوت‌ استعدادهای دانش‌آموزان، خاطر نشان کرد: طبق مبانی روانشناسی یادگیری، هوش‌های چندگانه و همچنین تفاوت‌های فردی، تمامی فراگیران توانایی رسیدن به این جایگاه را ندارند، بنابراین اگر ما به آموزش‌های خاص در آموزش و پرورش تأکید کنیم، باعث سرخورده شدن بسیاری از دانش آموزان و نیز اعتراض خانواده‌های آنها می‌شویم که این امر به نفع نظام و قرآن نیست.

* وظیفه آموزش و پرورش تربیت مهندس، پزشک یا حافظ و قاری قرآن نیست

نباتی با بیان اینکه این نگاه که تمامی دانش‌آموزان باید در آموزش و پرورش حافظ و قاری قرآن شوند تصوری اشتباه است، تصریح کرد: برای یادگیری هر رشته و هنری حداقل سه چیز لازم و ضروری است؛ استعداد، علاقه و انگیزه و پشتکار. اگر کسی استعداد حافظ یا قاری شدن را نداشته باشد، یعنی به اصطلاح علمی هوش موسیقایی و یا هوش فضایی نداشته باشد هر چقدر هم ما در این رابطه هزینه کنیم، علاوه بر اتلاف بودجه و فشار بر افراد، حق عمومی مردم را ضایع کرده‌ایم.

مؤلف کتاب‌های قرآن دفتر تألیف وزارت آموزش و پرورش با انتقاد از انتظارات برخی افراد در زمینه آموزش قرآن مدارس، گفت: انتظاراتی که برخی از افراد از آموزش و پرورش دارند، درست نیست. آموزش و پرورش وظیفه تربیت مهندس، پزشک، حافظ یا قاری قرآن را ندارد بلکه وظیفه آموزش و پرورش، آموزش حداقل‌های دانش و مهارت‌های قرآنی است؛ به طور مثال، ما در آموزش و پرورش همان طور که مسئول آموزش سواد ریاضی، سواد اجتماعی، سواد بهداشتی یا سواد کامپیوتر هستیم، مسئول آموزش سواد قرآنی هم هستیم. بنابراین آموزش و پرورش باید با توجه به اسناد و اهداف بالا دستی مورد نقد قرار گیرد.

*وجود واحد روخوانی قرآن در دانشگاه‌ها نشان از ضعف نظام آموزشی است

نباتی در ادامه با اشاره به اهمیت توجه به درس قرآن در مدارس، خاطر نشان کرد: هم‌اکنون در دانشگاه‌ها واحد روخوانی قرآن تدریس می‌شود، در حالی که آموزش روخوانی قرآن وظیفه مدارس است و دانش‌آموزان باید در پایان سوم ابتدایی به روخوانی قرآن مسلط شده باشد.

این مؤلف کتاب‌های درسی قرآن مقطع ابتدایی، آموزش روخوانی قرآن در دانشگاه‌ها را ضعف آموزشی دانست و گفت: تدریس روخوانی قرآن وظیفه آموزش و پرورش در پایه سوم ابتدایی است و آموزش و تدریس آن در دانشگاه بر خلاف عقل و منطق و همچنین نشان از  یک ضعف اساسی است.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از اهالی جامعه قرآنی از روی دلسوزی، به برنامه های آموزش قرآن در مدارس خرده‌ می‌گیرند، تصریح کرد: اگر دانش‌آموزی در پایه سوم ابتدایی توانایی خواندن قرآن را نداشته باشد باید وزارت آموزش و پرورش پاسخگو باشد، اما توجه به حافظ یا قاری شدن دانش‌آموزان در اهداف آموزش و پرورش پیش‌بینی نشده است، بنابراین نباید کسی انتظار پرداختن به اینگونه آموزش‌های تخصصی در مدارس را داشته باشد.

*بدفهمی اهداف آموزش قرآن در مدارس سبب ایجاد تداخل در فعالیت‌ها می‌شود

نباتی افزود: بدفهمی اهداف آموزش قرآن در وزارت آموزش و پرورش و بی‌توجهی به آن‌ها یکی از بزرگترین مشکلات است، در این راستا برنامه «خانه قرآن» که هر روز از شبکه رادیویی قرآن پخش می‌شود و تا پایان سال نیز ادامه دارد ضمن ارائه نحوه تدریس کتاب‌های درسی قرآن دوره‌های سه‌گانه تحصیلی، تلاش دارد تا فرهنگ آموزش قرآن کشور را بهسازی کند، البته این برنامه نیازمند اطلاع‌رسانی بیشتری است.

* تربیت 10 میلیون حافظ قرآن بدون برنامه‌ریزی و کارشناسی غیر ممکن است

وی با بیان اینکه آموزش و پرورش موظف به اجرای بند 4-4 سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در رابطه با آموزش و پرورش است، نه این که موضوع تربیت 10 میلیون حافظ قرآن را محور برنامه‌های خود قرار دهد، گفت: هدف اصلی آموزش و پرورش، آموزش مقدماتی حفظ یعنی حفظ نسبی برخی از سوره‌های کوچک، پیام‌ها و عبارت‌های قرآنی مشهور قرآن است و نباید از آموزش و پرورش توقع داشت که 10 میلیون حافظ قرآن تربیت کند، چرا که تحقق این امر بدون برنامه‌ریزی دقیق و کارشناسانه غیر ممکن است.

*هدف آموزش و پرورش تحقق سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در رابطه با قرآن است

مؤلف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی وزارت آموزش و پرورش اظهار داشت: بند 4/4 سیاست ابلاغی مقام معظم رهبری در رابطه با انس دانش‌آموزان با قرآن کریم و آشنایی با فرهنگ و سواد قرآنی و همچنین آموزش روخوانی، روان‌خوانی و مفاهیم قرآنی است و آموزش و پرورش باید سعی در تحقق این اهداف داشته باشد؛ زیرا به طور حتم در آینده نزدیک مقام معظم رهبری و اسناد بالادستی این اهداف را از آموزش و پرورش مطالبه خواهند کرد و نه تربیت ده میلیون حافظ قرآن را.

*جایگاه هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی در آموزش قرآن در حد بسیار خوبی است

نباتی با بیان اینکه آشفتگی فعالیت‌های قرآنی در کشور، نتیجه نبود اهداف بالادستی است، تصریح کرد: وزارت آموزش و پرورش در حوزه برنامه‌ریزی، سیاستگذاری، تدوین اسناد و تهیه کتاب‌های درسی نمره کامل و امتیاز خوبی دارد، اما در حوزه اجرا قسمت‌هایی که باید برای رسیدن به این اهداف تلاش کنند، کمی ضعیف عمل کرده‌اند و دلیل آن هم نبود اسناد بالادستی بوده است، اما امروز دیگر بهانه‌ای برای پراکنده کاری و اعمال سلیقه وحود ندارد.

* فعالیت‌های فوق برنامه و پرورشی باید در راستای تحقق اسناد بالادستی باشد

مؤلف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه نباید در ساعات درس قرآن مدارس به انجام فعالیت‌های دیگر پرداخته ‌شود، خاطر نشان کرد: برای اجرای هر طرح و برنامه‌ای باید از شورای عالی آموزش و پرورش مجوز گرفته شود تا قابلیت اجرا داشته باشد، در صورتی که این امر محقق نمی‌شود و استان‌ها، مناطق و مدارس بدون هماهنگی فعالیت‌های فوق برنامه و غیر ضروری که وظیفه آموزش و پرورش نیست را اجرایی و هزینه‌های زیادی را تحمیل می‌کنند.

* آموزش درس قرآن در دوره ابتدایی باید توسط آموزگار پایه تدریس شود

نباتی با اشاره به اهمیت تدریس درس قرآن در مدارس ابتدایی توسط آموزگار پایه، اظهار داشت: درس قرآن چه در مدارس دولتی و چه در سایر مدارس، باید توسط معلم پایه تعلیم شود و طبق قانون تنها آموزگار پایه باید به آموزش قرآن در مقاطع ابتدایی بپردازد، در دوره ابتدایی، آموزش تخصصی وجود ندارد، بلکه ایجاد ارتباط عاطفی با دانش‌آموزان و آموزش مهارت‌های اولیه و در نهایت تحقق تربیت اسلامی مورد نظر است. در این دوره، اهداف عمومی و پایه پیگیری می‌شود در حالی که در پایه‌های بالاتر، موضوعات کمی تخصصی‌تر شده و از دبیران درسی که به درس مورد نظر تسلط دارند، استفاده می‌شود.

*تدریس قرآن توسط معلم غیر پایه در مقطع ابتدایی، ترویج فرهنگ سکولار است

وی تصریح کرد: اگر در دوران ابتدایی آموزش قرآن را از آموزگار پایه بگیریم، فرهنگ سکولار را ترویج کرده‌ایم، یعنی ما آموزگار را از قرآن و معنویت آن دور می‌کنیم که این نگاه با سند تحول بنیادین و شکوفایی فطرت انسانی و اسلامی که هدف اصلی برنامه‌های درسی است، در تضاد است.

مؤلف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: آموزگاران پایه فارغ‌التحصیل تربیت معلم هستند و دوره آموزش‌های علوم، فارسی، ریاضی و قرآن گذرانده‌اند و تعهد دارند که قرآن را نیز همچون سایر دروس به مدت 30 سال تدریس کنند.

نباتی افزود: تدریس قرآن توسط معلم غیر پایه به دلیل این است که آموزش‌های تخصصی همچون قرائت و حفظ، بدون دلیل وارد آموزش و پرورش شده است اما باید متذکر شد که آموزش‌های تخصصی قرآن در چشم‌انداز و اهداف وزارت آموزش و پرورش نیست. بنابراین، این چنین نگاه‌هایی نیاز به اصلاح دارد که امیدواریم در دولت جدید به یکپارچه کردن فعالیت‌های قرآنی آموزش و پرورش بر اساس اسناد بالادستی تأکید و توجه شود تا بتوانیم آموزش قرآن را متناسب با اهداف تعیین شده پیگیری کنیم.

ايكنا - یک شنبه 17 آذر 1392 10:13 شماره خبر : 1335552

حجت‌الاسلام رضازاده‌جویباری:

بهترین وزارتخانه برای آموزش عمومی قرآن آموزش و پرورش است

اگر بخواهیم در بحث آموزش عمومی قرآن واقع‌نگر باشیم به این نتیجه می‌رسیم که بهترین وزارتخانه برای آموزش عمومی قرآن آموزش و پرورش است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، برنامه رادیویی « افق » روز گذشته، 16 آذرماه با حضور محمدحسین فریدونی، دبیر مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور و حجت‌الاسلام‌ والمسلمین محمد رضازاده‌جویباری، مدیر موسسه قرآن و نهج‌البلاغه با موضوع «آموزش عمومی قرآن» به روی آنتن شبکه رادیویی قرآن رفت.

براساس این گزارش، محمدحسین فریدونی، دبیر مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور در ابتدای این برنامه رادیویی با اشاره به اهداف آیین‌نامه آموزش عمومی قرآن کشور که به تازگی به تصویب شورای توسعه فرهنگ قرآنی رسیده است، اظهار کرد: یک سری راهبردها برای بحث رسیدن به اهداف در حوزه آموزش عمومی در ماده سه منشور در نظر گرفته شده که این راهبردها شامل مباحثی از جمله هدایت فرآیندهای آموزشی، پژوهشی، تبلیغی و پژوهشی به سمت کاربردی کردن مفاهیم قرآنی در زندگی است.

وی ادامه داد: اصل تدوین اهداف آیین‌نامه آموزش عمومی قرآن اخیراً به تصویب رسیده است و این آیین‌نامه از سوی کمیسیون آموزش عمومی قرآن تدوین و در نهایت به تصویب شورای توسعه فرهنگ قرآنی رسید و به دستگاه‌های فرهنگی و قرآنی کشور ابلاغ شد.

بسیاری از نهادهای قرآنی فقط به ارائه آمار و ارقام می‌پردازند

وی ادامه داد: برخی از اساتید و صاحب‌نظران قرآنی آموزش و پرورشی بوده‌اند، اما نکته مهم این است که آموزش و پرورش تاکنون تا چه اندازه از این اساتید و صاحب‌نظران استفاده کرده است، البته مشکل اصلی در برنامه‌های قرآنی این است که بسیاری از نهادها فقط به ارائه آمار و ارقام اکتفا می‌کند که البته آموزش و پرورش نیز طی سال‌های گذشته به همین نحو فعالیت داشته و آمارهای میلیونی برای تربیت حافظان قرآن کریم اعلام کرده است؛ البته اعلام این آمارها هیچ لزومی ندارد و بهتر است که تعداد کمی حافظ قرآن تربیت شود، اما کیفیت مورد توجه باشد.

در این بخش از برنامه رضا نباتی، کارشناس دفتر تألیف وزارت آموزش و پرورش طی برقراری ارتباط زنده تلفنی با برنامه رادیویی « افق» درباره اهداف آیین‌نامه آموزش عمومی قرآن کشور گفت: تصویب اهداف آیین‌نامه آموزش عمومی قرآن امری لازم و ضروری بود که جای تقدیر و تشکر دارد، اما وزیر آموزش و پرورش در برنامه‌ای که به مجلس ارائه کرده بود یک بند بیشتر درباره قرآن نیاورده بود که این موضوع هم یکپارچه‌سازی فعالیت‌های قرآنی بود و اگر وزیر آموزش و پرورش همین یک هدف را در زیرمجموعه خود و در کمیسیون آموزش عمومی قرآن بوده، درست استفاده کند؛ آموزش و پرورش می‌تواند مجری خوبی برای آموزش عمومی قرآن باشد.

نباتی ادامه داد: آموزش و پرورش در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی اقدامات خوبی انجام داده است و اهداف آموزش عمومی قرآن بسیار ارزشمند، خوب و درست است و این اهداف چون قانوان است، تمامی دستگاه‌های قرآنی کشور باید خود را ملزم به اجرای این اهداف بداند.

آموزش و پرورش به تربیت حافظان جزء 30 قرآن بپردازد

در این بخش از برنامه حجت‌الاسلام والمسلمین رضازاده‌جویباری با اشاره به بحث تربیت 10 میلیون حافظ قرآن کریم که از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است، گفت: نظر مقام معظم رهبری مبنی بر لزوم تربیت 10 میلیون حافظ قرآن کریم این نبوده است که طی دو یا سه سال آینده 10 میلیون حافظ قرآن داشته باشیم و این چیزی نیست که در عرض دو سال تولید شود و به این سادگی‌ها نیست، اما در بحث اینکه آموزش عمومی قرآن در حد جزء 30 اگر آموزش و پرورش جدی باشد و از همه ظرفیت‌ها استفاده کند؛ می‌تواند در 10 سال آینده 10 میلیون حافظ قرآن در حد چند جزء قرآن تربیت کند.

وی ادامه داد: مسئولیت آموزش عمومی قرآن و تربیت حافظان قرآن کریم را نمی‌تواند به موسسات قرآنی واگذار کرد و متولی اصلی باید آموزش و پرورش باشد، اما موسسات قرآنی می‌توانند هم حافظان تخصصی قرآن(حافظان کل قرآن) تربیت کنند یا به تربیت مربی و معلم قرآنی بپردازند؛ اما نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم با این بودجه‌های کمی که به موسسات قرآنی داده می‌شود، طبیعی است که این موسسات ظرفیت لازم برای آموزش عمومی قرآن را نداشته باشند.

همچنین، فریدونی درباره اسناد بالادستی قرآن، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، سند برنامه درسی ملی و... گفت: اسناد بالادستی معمولاً به اجمال می‌گذرد تا جزئیات در اسناد تفسیلی مشخص شود، البته در حوزه قرآنی هم به همین شکل است و قبل از اینکه موضوع منشور توسعه فرهنگ قرآنی مطرح شود، کارهایی قبلاً انجام شده بود و کارشناسانی که در مراکز مختلف فرهنگی هستند به این دلیل که دغدغه دینی دارند با توجه به نگاه خود و احساس نیاز جامعه بندهایی را آورده‌اند که این بندها عام است و منافالتی با اهداف آموزش عمومی قرآن ندارد.

الم اعهد

• اَ لَم اَعـهَد اِلَيـكُم يا بَـني آدَمَ اَن لا تَعـبُـدُوا الـشَّيـطانَ اِنَّـهو لَـكُم عَـدُوٌّ مُـبيـنٌ

• ای فرزندان آدم ، آيا با شما پيمان نبستم که شيطان را نپرستيد زيرا دشمن آشکار شماست ؟
• سوره يس /  60

نگفتمت مرو آن جا كه آشنات منم ؟ 

در اين سراب فنا چشمۀ حيات منم ؟

وگر به خشم روی صد هزار سال زمن 

به عاقبت به من آي كه منتهات منم

نگفتمت كه به نقش جهان مشو راضی
كه نقش بند سرا پرده رضات منم

نگفتمت كه منم بحر و تو يكی ماهی

مرو به خشك كه دريای با صفات منم

نگفتمت كه چو مرغان به سوی دام مرو 
بيا كه قوت پرواز و پر و پات منم

نگفتمت كه تو را ره زنند و سرد كنند

كه آتش و تپش و گرمی هوات منم

نگفتمت كه صفتهای زشت در تو نهند
كه گم كنی كه سرچشمه صفات منم

نگفتمت كه مگو كار بنده از چه جهت

نظام گيرد خلاق بی جهات منم

اگر چراغ دلي دان که راه خانه كجاست
وگر خدا صفتی دانه که کت خدات منم

 مولانا

مصاحبه با خبرگزاري فارس - صفحه فرهنگي 5 آذر 1392

 چهارشنبه 06 آذر 1392 - Nov 27 2013 شماره : 13920904000601

رضا نباتی در گفت‌وگو با فارس تشریح کرد

مزیت‌های روش دیداری آموزش قرآن نسبت به شیوه شنیداری

مؤلف کتاب‌های قرآن مدارس با اشاره به مزیت‌های روش دیداری آموزش قرآن نسبت به روش شنیداری گفت : فعالیت و برنامه‌های قرآنی در مدارس باید اصلاح شود تا هم‌تراز با شأن جمهوری اسلامی باشد.

به گزارش خبرنگار فعالیت‌های قرآنی خبرگزاری فارس، یکی از مهمترین نهادهای تأثیرگذار در ترویج سبک زندگی قرآنی وزارت آموزش و پرورش است چرا که کودکان و نوجوانان بیشترین زمان خود را مدارس سپری می‌کنند و در این برهه زمانی است که شخصیت آنها شکل می‌گیرد، بنابراین توجه به آموزه‌ها و هم چنین مدارس نقش مهمی در گسترش و نهادینه کردن فرهنگ و سبک زندگی قرآنی در جامعه دارد، به طوری که اگر بخواهیم جامعه‌ای قرآنی داشته باشیم باید به آموزش و پرورش بیش از پیش توجه کنیم.

در سال‌های اخیر با وجود اختصاص بودجه نیم‌درصدی به فعالیت‌های قرآنی و همچنین دادن بالاترین سهم این بودجه به وزارت آموزش و پرورش، نمی‌توانیم ادعا کنیم که شاهد پیشرفتی چشمگیر در این عرصه هستیم، بر همین اساس گفت‌وگویی داشتیم با رضا نباتی مؤلف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی معاونت تألیف وازرت آموزش و پرورش تا دلایل عدم داشتن نتیجه‌ای مطلوب در فعالیت‌های قرانی مدارش را جویا شویم.

برنامه‌های قرآنی در آموزش و پرورش باید در شأن قرآن و جمهوری اسلامی باشد

آقای نباتی فعالیت‌های قرآنی در مدارس ابتدایی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مقام معظم رهبری در سال 85 به مهجوریت قرآن در مدارس اشاره فرمودند، پس از این فرمایش بسیاری از مسئولان وزارت آموزش و پرورش سعی در برنامه‌ریزی و اجرای اموری برای ارتقای فعالیت‌های قرآنی در مدارس کردند به طوری که برگزاری طرح حفظ نور و همچنین مسابقات قرآنی را در دستور کار خود قرار دادند اما هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم چرا که برنامه‌ها و فعالیت‌های قرآنی باید در تراز نظام جمهوری اسلامی باشد.

علاوه بر این کتاب‌های درسی مدارس ابتدایی به ویژه قرآن تغییراتی داشتند به طوری که کتاب درسی برخی از دوره‌ها به طور کلی تغییر کردند. اما با این وجود فعالیت‌های قرانی قابل توجهی که بتواند دانش آموزان را جذب امور قرانی و علاقه‌مند به ورود در عرصه‌های قرآنی کند وجود ندارد؛ بر همین اساس باید راهکارهایی در جهت ارتقای امور قرآنی در مدارس اتخاذ شود تا فعالیت‌های قرانی مدارس اصلاح شده و بتوانیم همگام با پیشرفت در سایر امور در عرصه‌های قرآنی نیز حرکتی مفید و سازنده داشته باشیم.

برای داشتن جامعه‌ای قرآنی باید از آموزش و پرورش آغاز کنیم

شما برای تحقق این امر چه پیشنهاداتی دارید؟

به نظر من نخستین گام برای داشتن دانش‌آموزان قرآنی تربیت معلمانی قرآنی است، چرا که در حکمت 73 نهج البلاغه نیز آمده است: « کسی که خود را پیشوای مردم قرار داد، باید پیش از آن که به تعلیم دیگران پردازد خود را تعلیم کند و پیش از آن که به گفتار تربیت کند، با کردار تعلیم دهد، زیرا آن کس که خود را تعلیم دهد و ادب کند، سزاوارتر به تعظیم است از آن که دیگری را تعلیم دهد و ادب بیاموزد»؛ بنابراین باید معلمان مدارس را بیش از پیش با قرآن مأنوس کنیم البته باید متذکر شویم که منظور از معلمان تنها معلمان درس قرآن نیست بلکه تمامی آنها باید با خواندن قرآن و درک معانی آن آشنایی داشته باشند، پس مناسب است نقطه شروع تحول بنیادین در رفع مهجوریت از قرآن را از خود و اطرافیان نزدیک خود قرار دهیم.

مرکز توسعه آموزش عمومی قرآن در آموزش و پرورش تأسیس شود.

علاوه بر این، برای بهسازی و اصلاح برنامه‌ها و فعالیت‌های قرآنی وزارت آموزش و پرورش باید برنامه داشته باشیم؛ یعنی با توجه به وظیفه خطیر آموزش و پرورش در آموزش قرآن و تعمیق تربیت اسلامی دانش‌آموزان و نیز مسئولیت این نهاد به عنوان دبیرخانه آموزش عمومی قرآن کریم کشور، نظام مدیریت فعالیت‌های قرآنی آموزش و پرورش نیازمند باز مهندسی جدی است. از این رو برای تحقق اسناد بالا دستی و نیز منویات مقام معظم رهبری باید به چندین نکته توجه کرد که یکی از مهمترین این امور تأسیس مرکزی با عنوان مرکز توسعه آموزش عمومی قرآن در وزارت آموزش و پرورش با مدیریت مقام عالی وزارت متبوع و سامان‌دهی تمامی فعالیت‌های قرآنی است.

هم چنین باید به این نکته توجه داشت که هر گونه تغییر و تحول و فعالیتی باید مبتنی بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش باشد چرا که تعمیق و اعتلای تربیت دینی و اخلاقی دانش آموزان با تأکید بر انس با قرآن و با رویکرد فطری جهت تکوین و تعالی هویت دینی و مقابله با آسیب‌ها و آفت‌های تربیتی و اخلاقی نیازمند همکاری حوزه‌های علمیه و مراکز دینی است تا مبتنی بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش باشد.

مهمترین هدف از آموزش قرآن در مدارس دستیابی دانش آموزان به سواد قرآنی است

مهم ترین هدف آموزش قرآن در مدارس به ویژه در دوره ابتدایی چیست؟

هدف آموزش عمومی قرآن، نمی‌تواند صرفاً دستیابی به دانش و مهارت خاصی در ارتباط با قرآن کریم باشد، بلکه باید توانایی و قابلیتی فراهم آورد که دانش‌آموز بتواند ضمن انس و ارتباط دائمی با قرآن کریم، پیوسته خود را در معرض تزکیه و تعلیم الهی قرار دهد، بر همین اساس مهمترین هدف آموزش قرآن در پایان دوره آموزش و پرورش عمومی، دستیابی دانش آموزان به سواد قرآنی است که البته در دوره ابتدایی مهمترین هدف از آموزش قرآن یادگیری روخوانی و روانخوانی قرآن و همچنین توجه به اهمیت خواندن آیات الهی است که باید در این دوره تحصیلی مورد توجه قرار گیرد.

یادگیری زبان عربی سبب فهم آیات و انس بیشتر با قرآن می‌شود.

زبان عربی با زبان فارسی در آمیخته است.

نقش آموزش زبان عربی در سهولت آموزش‌های قرآن در مدارس چیست؟

قرآن کریم، به عنوان منبع وحی الهی و منبع اصلی اعتقادات، اخلاق و احکام است. توانایی خواندن همراه با درک معنا، تدبر در قرآن و انس با آن، سبب ورود هر فرد مسلمان به دریای معارف اسلامی است. یادگیری زبان عربی به عنوان زبان قرآن سبب می‌شود که فرد بتواند به طور مستقیم با کتاب الهی ارتباط برقرار کند، آن را بفهمد و از رهنمودهای آن بهره ببرد. همچنین آموزش این زبان سبب می‌شود که مربیان بتوانند از معارف اهل‌بیت علیهم السلام و فرهنگ غنی اسلام استفاده کنند. از سوی دیگر زبان و ادبیات فارسی با زبان عربی درآمیخته است و آشنایی با زبان عربی در یادگیری زبان فارسی تأثیر خواهد داشت.

باید توجه داشته باشیم که حوزه یادگیری قرآن و عربی شامل دو حوزه محتوایی آموزش قرآن کریم و آموزش عربی است و حد نهایی یادگیری در این دروس توانایی خواندن صحیح و روان قرآن کریم، توانایی درک معنای عبارات ساده و پرکاربرد قرآن کریم، توانایی نسبی تدبر در آیات قرآن کریم به منظور درک ساده و اولیه دقایق و ظرائف مفاهیم آیات بدون آموزش تخصصی علوم قرآنی، انس مستمر و دائمی با قرآن کریم به نحوی که دانش‌آموزان اهل خواندن و تفکر در قرآن باشند، ایجاد می‌کند تا افراد این امر را لازمه تربیت دینی و اعتلای هویت الهی خویش بدانند چرا که آشنایی با زبان عربی و مشخصاً مهارت‌های چهارگانه زبانی یعنی خواندن، گوش کردن، نوشتن و سخن گفتن در این حوزه به میزانی است که دانش آموز را در درک معنای آیات قرآن کریم، کلام معصومین و متون دینی و فرهنگ اسلامی کمک کند و در تقویت زبان فارسی او مؤثر است.

مسئولان تنها طرح‌های تصویب شده در شورای عالی قرآن را اجرایی کنند

این دو حوزه محتوایی، ارتباط گسترده‌ای با یکدیگر دارند و برنامه‌ریزی آن‌ها باید هماهنگ و مرتبط با هم صورت گیرد و از اهداف، محتوا و روش‌های مشترک و نیز مطالب مکمل و تأییدکننده هم استفاده مطلوب به عمل آید.

جهت گیری‌های کلی در سازماندهی محتوا و آموزش حوزه‌های تربیت و یادگیری حکمت و معارف اسلامی و قرآن و عربی سازماندهی محتوای حوزه‌های حکمت و معارف اسلامی، قرآن و عربی در دوره ابتدایی به صورت تلفیقی است. در دوره متوسطه اول حتی‌الامکان به صورت مجزا اما هماهنگ و در دوره متوسطه دوم به جز در رشته علوم و معارف اسلامی، به صورت تلفیقی و درس عربی به صورت مجزا ارائه می‌شود. در رشته علوم و معارف اسلامی نیز درس‌های اختصاصی در حوزه معارف اسلامی ارائه می‌شود؛ بنابراین مناسب است تمامی مسئولان حوزه‌های ستادی و اجرایی به هیچ وجه خارج از اسناد بالا دستی عمل نکنند و از اجرای هر گونه طرح قرآنی که به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش نرسیده است، جلوگیری کنند.

روش دیداری در آموزش قرآن بهتر از روش شنیداری است

به نظر شما آموزش روخوانی قرآن به کدام شیوه صحیح تر است؛ روش دیداری یا روش شنیداری؟

تجربه نشان می‌دهد با همه تلاش‌هایی که برای باز آموزی معلمان به کار می‌رود، عده‌ای به همان روشی تدریس می‌کنند که خودشان در کودکی با آن روش قرآن آموخته‌اند، این افراد عموماً در برابر تغییرات مقاومت زیادی از خود نشان می‌دهند. البته نظر بیشتر معلمان که مدتی را ناگزیر به آموزش قرآن با روش جدید پرداخته‌اند، تغییر کرده است. اما مهمترین چالش در دوره ابتدایی، ارائه روش مناسب آموزش روخوانی قرآن کریم است چرا که شیوه‌های رایج کشور در آموزش روخوانی عمدتاً مبتنی بر روش شنیداری و روش قاعده آموزی است در حالی که در برنامه درسی فعلی مدارس از این دو روش پرهیز می‌شود به طوری که روش دیداری و مهارت‌آموزی توصیه می‌شود. مراقبت از این موضوع مخصوصا در پایه‌های دوم تا پنجم ضروری است چرا که این روش به روخوانی به شیوه‌های شنیداری و قاعده آموزی آسیب‌هایی می‌زند.

 به طور مثال در این روش، مهارت درست دیدن جای خود را به روش شنیداری می‌دهد و در نتیجه فرد همواره در خواندن قرآن توسط چشم با مشکل اساسی روبه رو است. علاوه بر این، آموزش یک سویه و معلم محور است و قرآن آموزان اغلب در این شرایط منفعل عمل می‌کنند چرا که این روش فقط به یادگیری یک متن خاص، آن هم به صورت کلی‌خوانی منجر شده و در نتیجه به تعمیم در خواندن سایر سوره‌ها و آیات نمی‌انجامد.

تجربه نشان داده است که آموزش قواعد به این شیوه، به علت انتزاعی بودن مطالب چندان تأثیر مثبتی در یادگیری ندارد و تنها به حفظ کردن تعاریف و قواعد منجر می شود؛ در نتیجه تنها مقدار کمی از قاعده آموخته می شود، در صورتی که فرایند به صورت عملی و در حین مهارت‌آموزی به دانش آموز انتقال داده می‌شود.

در روش دیداری تأکید بر مهارت «خوب دیدن» است؛ یعنی عادت دادن چشم به تشخیص علائم، حرکات و نمادهای قرآنی به جای توجه به حروف و کلمات. در این جا چند نکته قابل توجه است؛ اول اینکه باید از استفاده معلم از لوح‌های آموزش قرآن در پایه‌های اول تا سوم و همچنین تسلط معلم به روش‌ اشاره‌های ثابت و متحرک اطمینان داشته باشیم، دوم اینکه در برنامه جدید ارتقای آموزش قرآن، سوره و آیات موضوعیت ندارد بلکه مهارت خواندن دانش‎آموزان مد نظر است، از این رو نیاز نیست معلم در یک درس تا حصول مهارت کامل صبر کند بلکه کسب توانایی روخوانی در سوره‌ها و آیات مختلف کافی است، بنابراین مناسب است ضمن اطمینان از توانایی معلمان در تسلط به روش اشاره در تدریس روخوانی قرآن، آنها را به استفاده از لوح آموزشی تشویق کنیم.

توانمندی معلمان را درجه‌‌بندی و پایش کنیم

شما فرمودید برای ارتقای فعالیت‌های قرآنی در مدارس باید از آموزش‌های قرآنی به معلمان آغاز کنیم، برای این امر چه پیشنهاداتی دارید؟

پایش و درجه‌بندی میزان توانمندی قرآنی معلمان و حتی مدیران مدارس ابتدایی طبق ضوابط مشخص، ارتقای سواد قرآنی آنها و همچنین سطح کیفی صلاحیت‌های علمی و حرفه‌ای آموزگاران، برگزاری دوره‌های آموزشی و جبرانی برای معلمان واجب‌التعلیم، ایجاد فرصت برای آنها در جهت اصلاح و جبران ناتوانی‌ها و سپس گرفتن آزمون مجدد، نظارت بر آموزش قرآن طبق ضوابط مصوب، بهسازی ساعات آموزش قرآن مدارس، پاسخگویی به نیازها و انتظارات معلمان اموری هستند که باید فرصت انجام آن ها را در کوتاه مدت فراهم آورد تا معلمان مدارس بهتر بتوانند به وظیفه اصلی خود که تربیت دانش آموزانی متناسب با مبانی الهی و اسلامی است، عمل کنند.

در این زمینه پیشنهاد می‌شود مسئولان ابتدا ضمن ابلاغ ملاک‌های بررسی، فرصت مناسبی در اختیار جامعه آماری مورد پایش قرار دهند تا معلمان خود را با استانداردهای موجود منطبق کنند و سپس به اجرای طرح‌های مختلف قرآنی در مدارس بپردازند؛ بنابراین مناسب است ضمن اتخاذ تدابیر لازم و ایجاد هماهنگی با واحدهای ذی‌ربط، در یک زمان از پیش تعیین شده به پایش و توانمندسازی نیروهای مدارس پرداخته تا عملکرد و نتیجه بهتری حاصل شود.

در انتها اگر صحبتی دارید بفرمایید.

آن چه باید مورد توجه قرار گیرد این است که هر چه سواد و اطلاعات علمی دانش‌آموزان درباره علوم مختلف افزایش می‌یابد، نیاز آنها به هدایت‌های قرآن کریم بیش تر می‌شود، بنابراین انتظار این است که برنامه ریزان آموزش و پرورش هم‌پای تحولات و پیشرفت‌های علمی جهان، دانش‌آموزان را در توسعه فرهنگ و تربیت قرآنی یاری رسانند.

 

خبرگزاري راديو قرآن تاريخ، يكشنبه پنجم آبان 1392 ( روابط عمومي )

 برای دریافت فایل صوتی برنامه اینجا را کلیک کنید.

 http://radioquran.ir/?part=news&inc=news&id=1796

اهداف آموزش عمومی قرآن کریم مورد بررسی

در برنامه افق، توسط شورای توسعه فرهنگ قرآنی تصویب شد.

كارشناس حاضر در برنامه «افق» راديو قرآن كه شنبه، چهارم آبان‌ماه، به روی آنتن رفت، با بيان اينكه اهداف هشت‌گانه آموزش عمومی قرآن هنوز به تصويب نهايی نرسيده است، گفت: كميسيون آموزش عمومی قرآن طبق كدام اهداف، اعتبارات نهادها و دستگاه‌های قرآنی در بحث آموزش قرآن را تخصيص می‌دهد؟

به گزارش روابط عمومي راديو قرآن، چهارمين قسمت از برنامه راديويی «افق» شنبه، چهارم آبان‌ماه، با حضور محمدرضا پورمعين، كارشناس‌مجری برنامه، سيدمهدی سيف، كارشناس و مدرس قرآن و رضا نباتی، كارشناس قرآنی دفتر تأليف و برنامه‌ريزی كتب درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ريزی آموزش و پرورش به روی آنتن شبكه راديويی قرآن رفت.

براساس اين گزارش، در ابتدای اين برنامه، محمدرضا پورمعين با اشاره به اهميت آموزش قرآن در كشور، موضوع اين قسمت از برنامه را بحث آموزش قرآن در كشور دانست كه سيدمهدی سيف در ادامه سخنان كارشناس‌مجری برنامه گفت: خداوند به وسيله قرآن با ما سخن گفته و ارتباط برقرار كرده است و هم‌اكنون نيز  قرآن در اختيار همه ما مسلمانان قرار گرفته و البته هر مسلمانی احساس می‌كند كه هويت، قانون اساسی و اعتقاداتش، خداوند و قرآن است و به همين دليل نيز همه چيز بايد با قرآن كريم سنجيده شود.

وی در ادامه با عنوان اين مطلب كه برای استفاده از كتاب الهی و سخن خداوند از چه راهی بايد استفاده كنيم، گفت: تنها راه برای نشستن پای حرف‌های خداوند آموزش و تعلم است و بايد زمينه‌های خواندن، درك و فهم كلام الهی را در خودمان ايجاد كنيم تا در نهايت بتوانيم از سخنان خداوند استفاده كنيم و همچنين ما بايد خودمان را به نحوی آماده كنيم كه بتوانيم حرف‌های خداوند را خوانده و درك كنيم و ارتباط خوبی با خداوند برقرار كنيم زيرا در غير اين صورت خيلی با خداوند رفيق نيستيم.

آموزش قرآن هنوز متکی به روش هاس سنتی است

سيف در اين بخش از سخنان خود به وضعيت آموزش عمومی قرآن در كشور اشاره كرد و گفت: آموزش قرآن پس از انقلاب اسلامی رشد خوبی داشته است اما هنوز هم از قالب‌های سنتی ضعيف خارج نشده است؛ منظور از اين حرف آن نيست كه قصد داشته باشيم، قالب‌های سنتی آموزش قرآن را زير سوال ببريم بلكه منظور روش‌های سنتی با كارآيی ضعيف هستند كه البته لازم است، روش‌های سنتی حفظ قرآن با برنامه‌ريزی بيشتر و راه و روش بهتر و قوی‌تر دنبال شود.

وی با يادآوری اينكه برخی‌ها در برپايی جلسات سنتی حفظ بر اين اعتقاد هستند كه نبايد هيچ تغيير و تحولی در اين جلسات داد و از همان روشی كه در گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفت، استفاده می‌كنند، ادامه داد: برخی از اساتيد همواره بيان می‌كنند كه ما در گذشته از يك روش خاص برای آموزش قرآن استفاده می‌كرديم و همين روش را نيز ادامه می‌دهيم كه به نظر می‌رسد اين نوع نگرش به آموزش قرآن درست نبوده و بهتر است از روش‌های منطقی و جدید در آموزش قرآن استفاده كرد و به نظر می‌رسد، بهترين روش در آموزش قرآن روشی است كه مبتنی بر مبانی الهی باشد و منطقی، شيرين و اثرگذار مطابق با مبانی قرآن و سيره معصومين(ع) باشد.

حفظ و استمرار برنامه ها و اهداف اصلی آموزش قرآن کریم

در ادامه اين برنامه راديويی، رضا نباتی، كارشناس دفتر تأليف كتب درسی آموزش و پرورش با تأكيد بر اهميت بحث آموزش قرآن در كشور اظهار كرد: يكی از ضعف‌هايی كه در بحث آموزش قرآن به چشم می‌خورد، اين است كه به طور مثال پس از فرمايش مقام معظم رهبری مبنی بر لزوم تربيت 10 ميليون حافظ قرآن در كشور، جامعه قرآنی ما بدون توجه به اهداف اصلی و برنامه‌های اصلی خود بحث تربيت حافظان قرآن را مطرح كردند و در اين ميان فعاليت‌های قرآنی به نحوی پيش رفت كه اگر در دوره ابتدايی وظيفه ما روخوانی و روان‌خوانی قرآن بود، روند آموزش‌ها به حفظ قرآن تغيير كرد.

وی ادامه داد: سازمان‌ها و دستگاه‌های فرهنگی و تربيتی كشور در جهت تحقق فرمايشات مقام معظم رهبری نبايد برنامه‌های اصلی و اهداف روشن خود را فراموش كنند بلكه در اين ميان بايد به دنبال آن باشند كه از فرمايشات مقام معظم رهبری برای تحقق اهداف خود استفاده كرده و اين دو بحث را همسو با هم دنبال كنند كه البته در اين صورت نه تنها اهداف كلی آنها در بحث آموزش قرآن محقق می‌شود بلكه گام‌های اساسی در جهت تحقق منويات مقام معظم رهبری را نيز بر می‌دارند.

محمدرضا پورمعين در پی سخنان رضا نباتی گفت: به طور كلی آنچه كه در حوزه آموزش قرآن مطرح می‌شود، اهتمامی است كه بايد به عنوان يك سياست كلان در حوزه قرآنی محقق شود و اما در اين ميان نمی‌توانيم در حوزه روخوانی و روان‌خوانی قرآن ضعيف عمل كرده و به دنبال حفظ قرآن برويم و نيازی نيست كه در يك حوزه خاص اهتمام زيادی داشته باشيم و ساير حوزه‌ها را فراموش كنيم و لازم است كه تمامی حوزه‌ها در كنار هم و در راستای هم مورد توجه قرار گيرند.

نیاز بروزرسانی روش های آموزش قرآن کریم

در ادامه اين بحث، سيدمهدی سيف اظهار كرد: بيانات مقام معظم رهبری در هر زمينه‌ و در هر حوزه‌ای اساس است اما برخی مديران و مجريان گاهی اوقات با كارهايی غيركارشناسانه، حرف ارزشمند رهبر معظم انقلاب را به‌گونه‌ای ديگر اجرا می‌كنند و به همين دليل هر كاری كه در جهت تحقق فرمايشات مقام معظم رهبری انجام می‌شود، بايد كارشناسی شده و اصولی باشد.

سيف در ادامه با اشاره به فعاليت‌های وسيع آموزش و پرورش در حوزه آموزش قرآن، عنوان كرد: هرچند كه آموزش و پرورش فعاليت وسيعی در حوزه آموزش قرآن انجام داده اما باز هم به عنوان يك كارشناس كوچك قرآنی بايد بيان كنم كه با وجود كارهای وسيعی كه از سوی آموزش و پرورش انجام شده هنوز بيش از 90 درصد كار روی زمين است و همچنين آموزش قرآن معلمان نيز در آموزش و پرورش جدی نشده و روش‌های تدريس، ابزارهای آموزش و ... نيازمند بازنگری و به روز شدن هستند و به طور كلی روش‌هايی كه برای آموزش قرآن مورد استفاده قرار می‌گيرند بايد به روز شوند.

" در ادامه اين برنامه كارشناس‌ مجری برنامه از كارشناسان حاضر در برنامه خواست تا بر اساس يك ارزيابی كلی از برنامه‌های آموزش و پرورش در حوزه آموزش قرآن يك نمره كلی به آموزش و پرورش بدهند كه رضا نباتی که سابقه 22ساله تدریس در آموزش و پرورش را دارد به عنوان یک معلم قرآنی و كارشناس حاضر در برنامه گفت: برای پاسخ به این سوال باید جوانب مختلف و زاویه نگرش به موضوع آموزش مشخص شود تا بتوان پاسخ صحیحی ارائه داد در بحث اجرايی شدن آموزش قرآن در آموزش و پرورش مبانی برنامه ریزی و اصول و اهداف مورد توجه قرار می گیرد که در این بخش آموزش و پرورش نمره کاملی  می گیرد و آموزش و پرورش پیشرو است و ما حرف زیادی برای گفتن داریم. اما در بخش اجرا نمی‌توانم نمره خيلی خوبی به اين وزارت‌خانه بدهم. اما نمره خیلی کمی هم نباید داد چون مبانی بسیار خوب است و در بخش اجرا آسیب هایی داشته ایم و به نظر می‌رسد برای بحث اجرایی  آموزش قرآن در آموزش و پرورش اگر منصفانه بخواهیم نمره بدهیم باید این نمره 12 يا 13 باشد . "

در اين بخش از برنامه، سيدمهدی سيف كارشناس ديگری كه در برنامه حاضر بود، گفت: در بحث آموزش قرآن بايد مواردی از جمله برنامه‌ريزی، نيروی انسانی و دانش‌آموزان مورد بحث قرار گيرند كه در اين زمينه بايد عنوان كرد كه در بحث برنامه‌ريزی نمره 10 را از 20 می‌دهم و در بحث معلمان قرآن آموزش و پرورش به خاطر حفظ آبرو مجبور هستم، نمره 10 را از 20 بدهم اما در بحث دانش‌آموزان به نظر می‌رسد كه دانش‌آموزان با توجه به نبود برنامه‌ريزی و معلمان متخصص، خوب پيش رفته‌اند و می‌توانيم با وجود كاستی‌های اين حوزه نمره 12 يا 13 را به دانش‌آموزان بدهيم و بيشترين نمره در بحث آموزش قرآن وزارت آموزش و پرورش را دانش‌آموزان می‌گيرند.

كميسيون آموزش عمومی قرآن طبق كدام اهداف، اعتبارات را تخصيص می‌‌دهد؟

در ادامه اين برنامه، رضا نباتی با عنوان اين مطلب كه در جامعه فعلی ما ارگان‌های زيادی در حوزه قرآن فعاليت دارند، گفت: هرچند كه ارگان‌های زيادی در زمينه قرآن فعاليت دارند، اما بايد ديد كه اين ارگان‌ها تا چه ميزان با هم هماهنگ بوده و هم‌پوشانی دارند؟ تا چه ميزان موازی‌كاری دارند و همچنين فعاليت آنها تا چه ميزان مغاير با هم است و از طرف ديگر چه فعاليت‌هايی روی زمين مانده و نيز بحث تبليغ و ترويج در حوزه آموزش قرآن بر عهده چه كسی است؟ و اگر يك معلم به آموزش قرآن می‌پردازد، آيا اين آموزش‌ها كافی است و آيا نظارتی بر فعاليت‌های قرآنی و نحوه تدريس قرآن وجود دارد؟

وی يادآور شد: در بحث آموزش قرآن، آموزش كمی بايد در خدمت آموزش كيفی قرار گيرد و بيشتر به بحث كيفی‌سازی توجه شود و از بهترين كيفيت در آموزش قرآن استفاده شود كه البته به نظر می‌رسد، مديران مراكز قرآنی نيز بايد تخصص لازم در اين زمينه داشته باشند و اين در حالی است كه بسياری از مديران ما تدريس نمی‌كنند و اطلاعات خاص قرآنی ندارند و فقط مدير هستند و همين مسئله موجب می‌شود تا ضعف‌هايی در آموزش قرآن داشته باشيم.

نباتی با عنوان اين مطلب كه بحث آموزش قرآن دارای مؤلفه‌های مختلفی است، عنوان كرد: حلقه گم شده در بحث آموزش قرآن، اهداف است و با وجودی كه فعاليت كميسيون آموزش قرآن كه اهداف هشت‌گانه‌ای نيز دارد، در طول سال انجام می‌شود؛ اما اهداف آموزش عمومی قرآن هنوز به تصويب نهايی نرسيده؛ در اين ميان بايد اين پرسش پاسخ داده شود كه با وجود تصويب نشدن اهداف آموزش عمومی قرآن، كميسيون آموزش عمومی قرآن طبق كدام اهداف، اعتبارات را تخصيص می‌‌دهد و لازم است كه ابتدا اهداف تصويب شود تا براساس اين اهداف، طرح و برنامه خاص در نظر گرفته شود و در نهايت مؤسسات و نهادهای قرآنی به فعاليت قرآنی براساس اين اهداف بپردازند.

يادآور می‌شود، در بخش‌هايی از اين برنامه ارتباط زنده تلفنی با محمد بنيادی، مديركل قرآن، نماز و عترت وزارت آموزش و پرورش برقرار شد و اين مسئول قرآنی به بيان مطالبی پيرامون فعاليت كميسيون آموزش عمومی قرآن و وضعيت آموزش عمومی قرآن در كشور پرداخت و همچنين مصاحبه ضبط شده‌ای از استاد سيدمحسن موسوی‌بلده نيز در حين پخش اين برنامه راديويی به روی آنتن رفت.

اصلاحيه يك خبر

ايكنا  یک شنبه 3 آذر 1392 09:54شماره خبر : 1321417

در برنامه افق مطرح شد؛

 برگزاری کلاس‌ آشنایی با قرآن به جای آموزش روخوانی در دانشگاه

 گروه فعالیت‌های قرآنی: مسعود وکیل در برنامه زنده افق که روز گذشته، دوم آذرماه از رادیو قرآن پخش شد، عنوان کرد: برای دانشجویانی که توانایی روخوانی قرآن کریم را ندارد، باید به جای کلاس‌های آموزش روخوانی، کلاس آشنایی با قرآن همراه با آموزش روخوانی قرآن برگزار شود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، برنامه «افق» این هفته به صورت زنده عصر روز گذشته شنبه، دوم آذرماه، از رادیو قرآن پخش شد و طی آن مسعود وکیل، نویسنده کتب آموزش قرآن کریم و محمدمهدی بحرالعلوم، حافظ قرآن و معاون آموزش و پژوهش سازمان درالقرآن‌الکریم در خصوص اهداف آموزش عمومی قرآن کریم گفت‌وگو کردند.

در ابتدای این برنامه، مسعود وکیل، کارشناس مسئول دفتر تالیف کتب درسی آموزش و پرورش و مدرس قرآن کریم با اشاره به اهداف 9‌گانه آموزش عمومی قرآن کریم که به تازگی از طرف شورای توسعه فرهنگ قرآنی ابلاغ شده است، اظهار کرد: اگر فرض کنیم که آحاد جامعه ما در حد دیپلم سواد داشته باشند، نسبت به اهداف آموزش عمومی نیاز به آموزش‌های محتوایی دارند، اما باید توجه کرد که این آموزش‌ها لازم است، ولی کافی نیست.

وی ادامه داد: همه افراد و همه آحاد مسلمان در حوزه شناخت و مهارت برای استفاده دائمی به قرآن نیاز دارد، وقتی رایانه در جامعه پدید آمد، دوره‌های آموزشی آن هم در سطح وسیع ایجاد شد. آموزش قرآن کریم نیز همین ‌گونه است؛ یعنی باید با یک نهضت آموزش عمومی، این توانایی در همه مردم جامعه ایجاد شود.

این نویسنده کتب قرآنی گفت: جوهره انس با قرآن کریم در همه انسان‌ها، تلاوت روزانه قرآن کریم است. آن چیزی که تمام آموخته‌ها را جهت می‌دهد و آنها را حفظ و باقی می‌کند، تلاوت روزانه قرآن کریم است. اگر نماز رکن و پرچم اسلام است، رکن تربیت دینی، ارتباط دائم و مستمر با قرآن است، بنابراین باید برای پیگیری اهداف آموزش‌ قرآن همه آحاد مردم را در نظر گرفت.

وکیل عنوان کرد: در زمینه ارزیابی میزان آشنایی مردم با قرائت قرآن آمار دقیق و مشخصی وجود ندارد و این نقیصه وجود دارد. در آموزش عمومی آمده است که همه مردم کشور حداقل سه جزء حفظ باشند و این یک افق و آرمان است که با برنامه‌ریزی واقع‌بینانه باید نقشه راه را مشخص کرد.

وی ادامه داد: حتی اگر دانشجوی ما روخوانی قرآن بلد نیست، نباید برای او کلاس روخوانی بگذاریم، بلکه کلاس آموزش عمومی قرآن بگذاریم تا ضمن آشنایی با این کتاب آسمانی بر اساس اقتضائات سن و شرایط او کلاس مهارت‌افزایی برگزار کنیم.

این مولف کتب درسی آموزش و پرورش بیان کرد: در این زمینه استقبال خوبی انجام می‌گیرد و شاید خانواده‌ای وجود ندارد که علاقه‌مند نباشد که فرزند او قرآنی شود. آموزش و پرورش باید در تبیین اهداف آموزشی برای نهادهای گوناگون و به خصوص بخش خصوصی فعالیت کند؛ در بخش خصوصی کارهای خوبی ارائه می‌شود، اما اهداف آنها به روز نیست و متولیان قرآنی باید آنها را به مسائل و اهداف جدیدتر آشنا کنند.

وی ادامه داد: هدف اولیه ما در مقاطع ابتدایی این است که دانش‌آموزان بتوانند در روخوانی قرآن کریم موفق باشند و بر همین اساس در کتاب‌های ابتدایی بر تفکر و خلاقیت کودکان خیلی تاکید دارند.

موفقیت بخش دولتی در فعالیت‌های قرآنی

وکیل گفت: به نظر بنده بخش خصوصی بهتر از بخش‌های دولتی عمل کرده است و کار آنها باید با حمایت‌های مالی دولت توسعه پیدا کند.

در ادامه این برنامه محمدرضا پورمعین، کارشناس‌مجری برنامه نسبت به ارائه نظر شخصی یکی از کارشناسان حاضر در برنامه‌های پیشین افق توضیح داد: در هفته‌های گذشته از کارشناسان حاضر در برنامه خواستیم تا براساس یک ارزیابی کلی از برنامه‌های آموزش و پرورش در حوزه آموزش قرآن یک نمره کلی به آموزش و پرورش بدهند که رضا نباتی با سابقه 22 ساله تدریس در آموزش و پرورش، به عنوان یک معلم قرآن و کارشناس حاضر در برنامه گفت: برای پاسخ به این سوال باید جوانب مختلف و زاویه نگرش به موضوع آموزش مشخص شود تا بتوان پاسخ صحیحی ارائه داد در بحث اجرایی شدن آموزش قرآن در آموزش و پرورش مبانی برنامه‌ریزی و اصول و اهداف مورد توجه قرار می گیرد که در این بخش آموزش و پرورش نمره کاملی  می‌گیرد و آموزش و پرورش پیشرو است و ما حرف زیادی برای گفتن داریم، اما در بخش اجرا نمی‌توانم نمره خیلی خوبی به این وزارتخانه بدهم، ولی نمره خیلی کمی هم نباید داد، چون مبانی بسیار خوب است و در بخش اجرا آسیب‌هایی داشته‌ایم و به نظر می‌رسد برای بحث اجرایی  آموزش قرآن در آموزش و پرورش اگر منصفانه بخواهیم نمره بدهیم باید این نمره 12 یا 13 باشد. ظاهرأ مطالب بیان شده توسط آقای نباتی توسط رسانه‌ها کمی با نقص منعکس شده بود که من در اینجا عین عبارات را خواندم.

گزارش ایکنا حاکی است، در ادامه مهدی بحرالعلوم، حافظ قرآن و معاون آموزش و پژوهش سازمان درالقرآن‌الکریم ضمن تعریف آموزش عمومی قرآن کریم اظهار کرد: آموزش عمومی یعنی آموزشی که از همه انتظار می‌رود آن را آموخته باشند و دستیابی گروهی از جامعه به آن کفایت نمی‌کند. مثلاً تعدادی قاری حرفه‌ای برای جامعه کفایت می‌کند، اما اعتقاد به قرآن و مانند آن از مواردی است که همه باید آن را داشته باشند.

وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) در هنگام نزول قرآن همین آموزش‌های لازم را به مسلمانان می‌دادند و می‌خواستند که قرآن را بفهمند و صحیح بخوانند و معتقد باشند و در نهایت به آن عمل کنند و رگه‌هایی از خواسته‌های ایشان در زمینه حفظ قرآن را مشاهده می‌کنیم. بنابراین آموزش عمومی همان حداقل آموزش‌های یک مسلمان در نیاز به قرآن است. 

وی با ارزیابی عملکرد آموزش عمومی قرآن کریم بیان کرد: با توجه به اهداف 9‌گانه آموزش عمومی قرآن باید گفت که ما در برخی از موارد نمره خوبی می‌توانیم به فعالیت‌های قرآنی در کشور دهیم و می‌توان گفت که گرایش اجمالی به قرآن وجود دارد و فعالان قرآنی از احترام خاصی برخوردار هستند، همچنین در برخی از موارد هم خوب عمل نکرد‌ه‌ایم و در حفظ قرآن با وجود پیشرفت‌ها، خوب عمل نکرد‌ه‌ایم. توانایی استفاده از قرآن یا تدبر در قرآن نیز از جمله مواردی است که به آن به خوبی عمل نشده است.

روخوانی وضعیت خوبی در کشور ندارد

این حافظ قرآن کریم خاطرنشان کرد: روخوانی قرآن کریم وضعیت خوبی در کشور ندارد، زیرا دانشجویان بعد از گذشتن 12 سال، وقتی وارد دانشگاه می‌شوند، باز هم باید واحد روخوانی قرآن را سپری کنند و این یعنی آموزش‌های ما کارکرد لازم را نداشته‌ است.

بحرالعلوم تصریح کرد: سند نهضت قرآن‌آموزی در سال 82 تدوین شد و چند سال مدیر اجرایی این نهضت بودم که باید گفت که فرهنگ عمومی ارتباط دائمی با قرآن باید تحقق یابد و تا وقتی فرهنگ آموزش و ارتباط با قرآن عمومی نشود، نمی‌توان انتظار داشت که این مهم در سطح عمومی جلوه‌گر شود. این نهضت باید از کف جامعه شروع شود. آموزش و پرورش و صدا و سیما دو بال حرکت در این مسیر هستند، اگر این دو حرکت منسجم داشته باشند به این اهداف می‌رسیم.

وی در پایان برنامه افق رادیو قرآن یادآور شد: در مورد آموزش قرآن غیر از آموزش و پرورش باید گفت در موضوع روخوانی و روان‌خوانی کتاب‌های متعدد و نرم‌ا‌فزارهای بسیار زیادی وجود دارد که برخی از آنها مورد حمایت ما نیز قرار می‌گیرند و در برخی از رشته‌ها نیز نیاز به منابع جدیدی داریم. تنوع سلیقه‌ نویسندگان‌ این کتب باعث تنوع در این کتاب‌ها است که البته مخاطب می‏تواند طبق سلیقه خود دست به انتخاب بزند.

یادآور می‌‏شود، برنامه افق با هدف بررسی آینده فعالیت‏های قرآنی هر شنبه ساعت 14:15 به صورت زنده از رادیو قرآن پخش می‌‏شود.