طرح ارتقا’ آموزش قرآن در پایه سوم با جدیت برگزار می شود
بسم الله الرحمن الرحيم
اجراي طرح ارتقاء آموزش قرآن در 30 درصد از
كلاسهاي پايه سوم مدارس ابتدايي سراسر كشور
تعداد دانش آموزان پايه سوم ابتدايي كه در اين مرحله، طبق طرح مذكور آموزش مي بينند 414044 نفر و تعداد معلمان مجري طرح 16874 نفر هستند.
مهمترين مأموريت و وظيفه وزارت آموزش و پرورش فراهم آوردن زمينههاي لازم جهت دستيابي به اهداف تعليم و تربيت اسلامي براي آحاد جامعه است. آموزش قرآن كريم ، به منظور انس و ارتباط دائمي و بهرهمندي مادامالعمر از آموزههاي حيات بخش آن ، جايگاه ويژهاي در نظام تعليم و تربيت اسلامي دارد.
توجه جدي به تربيت قرآني و نيز آموزش قرآن كريم در آموزش و پرورش ، هميشه و به ويژه در سالهاي اخير از تأكيدات و مطالبات مقام معظم رهبري از مسئولان وزارت آموزش و پرورش بوده است.
همچنين با عنايت به بند هفتم اهداف كلي وزارت آموزش و پرورش در دوره ابتدايي ( بخش اهداف اعتقادي ) مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش، انتظار ميرود دانشآموزان در پايان دوره ابتدايي بتوانند قرآن كريم را بخوانند. لازمه دستيابي به اين هدف آن است كه دانشآموزان حداقل در پايان پايه سوم ابتدايي توانايي روخواني قرآن كريم را به دست آورده باشند. منظور از روخواني، خواندن شمرده و آرام قرآن كريم است.
با توجه به نكات فوق تهيه طرحي كه بتواند با ارتقاء برنامه آموزش قرآن در پايه سوم ابتدايي، تمهيدات لازم را براي تحقق اولين و مهمترين گام در آموزش قرآن يعني توانايي روخواني قرآن كريم فراهم آورد، ضروري است.
اميد است در پرتو عنايات الهي، مديران و مسئولان ارشد سازمان آموزش و پرورش آن استان ، نهايت سعي و مساعدت خود را در اجراي كامل اين طرح مبذول دارند.
تعريف طرح : طرح ارتقاء آموزش قرآن كريم در پاية سوم ابتدايي درصدد است كه با اصلاح و تكميل اهداف، محتوا و شيوة اجراي آموزش قرآن در پايه سوم ابتدايي، تقويت توانمندي و مهارت معلمان در آموزش قرآن و بهبود فرايند اجراي كامل برنامة آموزش قرآن در مدارس و نظارت مستمر بر آن، زمينة كسب مهارت روخواني قرآن كريم را براي دانشآموزان فراهم آورد.
اهداف طرح : در اين برنامه، مهمترين هدف آموزش قرآن در پايه سوم ابتدايي ، توانايي روخواني سورهها و عبارات قرآني كتاب درسي به روخواني كل قرآن كريم ارتقاء مييابد وساير اهداف جنبي مانند آشنايي با آموزهها و پيامهاي قرآني، قرائت زيباي برخي از سورههاي كوتاه و ... نيز آموزش نماز، با اصلاحاتي، مناسب سازي خواهد شد.
گستره طرح : اين طرح در 30 درصد از كلاسهاي پايه سوم كليه مدارس ابتدايي دولتي و غيردولتي سراسركشور اجرا ميشود. تعداد دانش آموزان پايه سوم ابتدايي كه در اين مرحله، طبق اين طرح آموزش مي بينند 414044 نفر و تعداد معلمان مجري طرح 16874 نفر هستند.
زمان اجرا : اين كتاب در سه فصل تاليف شده است كه طبق زمان بندي زير آموزش داده مي شود كه با توجه به توزيع جديد ساعات آموزش قرآن در اين طرح، تنظيم جدول ساعات آموزش ساير دروس در پايه سوم ابتدايي با نظرخواهي از معلمان اين پايه توسط مدير مدرسه انجام خواهد شد.
1- از تاريخ دوشنبه 1/7/87 تا پنجشنبه 25/7/87 ، هر هفته به مدت يكساعت در زنگ اول يكي از روزهاي هفته، به آموزش عملي نماز براساس كتاب درسي آموزش قرآن اختصاص دارد.
2- از تاريخ شنبه 27/7/87 تا يكشنبه 3/9/87 ، 30 جلسه 45 دقيقهاي در زنگ اول هر روز هفته به آموزش روخواني قرآن اختصاص مييابد.
3- از تاريخ دوشنبه 4/9/87 تا پايان سال تحصيلي كلاس قرآن طي 3 جلسه در هفته ( يك روز درميان ) به صورت زير برگزار ميشود :
الف) يك جلسه 45 دقيقهاي در زنگ اول يكي از روزهاي هفته به آموزش قرآن مطابق كتاب جديد درسي اختصاص مييابد.
ب ) دوجلسه 10 تا 15 دقيقهاي در زنگ اول دو روز ديگر هفته به تمرين خواندن از روي صفحات قرآن كريم و تمرين اذكار نماز اختصاص مييابد.
دوره هاي آموزش مدرسان و معلمان
الف - دوره تأمين مدرس قرآن (كشوري) : به منظور ارتقاء مهارتهاي حرفهاي آموزگاران پايه سوم ابتدايي در آموزش قرآن، دوره تأمين مدرس اين طرح، طي دو دوره سه روزه، به ميزان 24 ساعت، با حضور 173 نفر از مدرسان قرآن سراسر كشور در مرداد ماه 87 برگزار شد.
فراگيران دورة تأمين مدرس قرآن پس از موفقيت در دوره، به اجراي دوره مشابه با عنوان « بررسي، تحليل و روش تدريس درس قرآن پاية سوم ابتدايي و بازآموزي بياني علمي آن» مي پردازند.
ب - دوره آموزش معلمان مجري طرح : به منظور آمادهسازي معلمان در اجراي اين طرح، دورة آموزشي با عنوان «بررسي، تحليل و روش تدريس درس قرآن پاية سوم ابتدايي و بازآموزي مباني علمي آن» به مدت 32 ساعت در مناطق مجري طرح در شهريور و مهر ماه سال جاري برگزار مي شود.
لوازم و امكانات مورد نياز در مدارس مجري طرح
1- كتاب درسي جديد آموزش قرآن پايه سوم ابتدايي براي كليه دانش آموزان مناطق مجري طرح
2- لوحه آموزش قرآن مربوط به بخش هايي از كتاب جديد درسي
3- نوار آموزش قرائت نماز
ساختار اجرايي طرح و شرح وظايف
به منظور تحقق اهداف پيش بيني شده، ستاد و كميتههاي زير، طراحي ، مديريت و اجراي اين طرح را از حوزه ستادي تا مدرسه برعهده دارند :
الف- ستاد برنامهريزي و مديريت طرح ( حوزه ستادي وزارت )
اهم وظايف :
1- تهيه و تدوين طرح
2- تهيه دستورالعملهاي لازم و ارسال آن به استانها
3- تهيه طرح برگزاري دورههاي آموزشي تأمين مدرسان قرآن و معلمان مجري طرح
4- پيشبيني اعتبارات مالي مورد نياز براي اجراي طرح و ارائه به مسئولان ذيربط جهت تأمين آن
5- بازديد و نظارت مستمر بر فرايند اجراي طرح و پشتيباني از آن
6- ارزشيابي از فرايند اجرا و برونداد طرح در قالب يك طرح مستقل ارزشيابي
7- برنامهريزي براي گسترش و اجراي طرح در سالهاي آتي
8- اتخاذ تدابير لازم به منظور فضاسازي مناسب براي اجراي طرح در سطح كشور
9- تشويق دو درصد از مجريان طرح توسط معاون وزير و پنج درصد توسط مديركل دفتر آموزش و پرورش پيشدبستاني و ابتدايي
ب – كميته پشتيباني و نظارت طرح در استان
مسئوليت اجراي طرح در استان برعهده معاونت آموزش و پرورش عمومي است. بديهي است ساير معاونتها و بخشهاي سازمان آموزش و پرورش استان مساعدتهاي لازم را در حسن اجراي طرح مبذول خواهند داشت.
اهم وظايف :
1- فراهم آوردن كليه تسهيلات، امكانات و اعتبارات لازم آموزشي، اداري و مالي جهت پشتيباني از اجراي طرح
2- ارسال دستورالعمل اجرايي طرح به مناطق مجري و ارائه توصيههاي لازم
3- انتخاب مناطق مجري طرح، با توجه به شرايط مذكور در طرح
4- برگزاري جلسات توجيهي لازم براي اعضاي كميته و ساير عوامل مرتبط
5- فراهم آوردن امكانات و شرايط لازم براي اجراي طرح
6- انتخاب مدرسان قرآن، با توجه به شرايط مذكور، جهت شركت در دوره تأمين مدرس قرآن
7- نظارت و پشتيباني مستمر از اجراي طرح در استان
8- همكاري در ارزشيابي و انجام برونداد طرح
9- فراهم آوردن شرايط برگزاري دورههاي آموزش معلمان مجري طرح
10- تشويق سه درصد از مجريان طرح توسط رئيس سازمان استان
11- اتخاذ تدابير لازم به منظور فضاسازي مناسب اجراي طرح در سطح استان (اطلاعرساني و تبليغات)
ج -كميته اجرايي طرح در منطقه
اهم وظايف :
1- فراهم آوردن كليه تسهيلات، امكانات و اعتبارات لازم آموزشي، اداري و مالي جهت پشتيباني از اجراي طرح
2- توجيه مديران مدارس مجري طرح و ساير كارشناسان ذيربط منطقه
3- فراهم آوردن تمهيدات لازم براي برگزاري دورههاي آموزشي – توجيهي معلمان مجري طرح
4- بازديد و ارزيابي مستمر از كلاسهاي آموزش قرآن و رهنمودهاي لازم
5- صدور ابلاغ براي مدرسان قرآن جهت نظارت و پشتيباني از فرايند اجراي طرح
6- همكاري در اجراي ارزشيابي طرح
7- تنظيم گزارش از روند اجراي طرح و ارائه به سازمان متبوع
8- تشويق هفت درصد از مجريان طرح توسط رئيس ناحيه يا مدير منطقه
9- اتخاذ تدابير لازم به منظور فضاسازي مناسب اجراي طرح در سطح منطقه
د- مسئوليت اجراي طرح در مدرسه
مسئوليت اصلي نظارت برحسن اجراي برنامه درسي آموزش قرآن در مدرسه بر عهده مديرآموزشگاه است.
مدير مدرسه ضمن شركت در جلسات توجيهي طرح ، زمينه شرکت كليه آموزگاران پايه سوم درکارگاه هاي آموزشي و توجيهي ، تأمين لوازم مورد نياز آموزش قرآن و نظارت بر حسن اجراي طرح و هم چنين تنظيم گزارش هاي لازم و ارسال آن به اداره متبوع را برعهده دارد .
ارزشيابي طرح : با توجه به ضرورت گسترش طرح در سالهاي تحصيلي آينده در ساير مدارس وهم چنين ادامه طرح در پايه هاي بالاتر و به منظور تقويت نقاط قوت و شناسايي و برطرف كردن موانع و نواقص اجرايي، از درونداد، فرايند و برونداد طرح ارزشيابي به عمل ميآيد.
اين ارزشيابي در قالب يك طرح پژوهشي مستقل زير نظر ستاد برنامهريزي و مديريت توسط گروهي متخصص و صاحبنظر انجام خواهد شد.
رضا نباتي - كارشناس آموزش قرآن دوره ابتدايي
دفتر برنامه ريزي وتاليف كتب درسي
امام خمینی ره: «تربیت باید قرآنی باشد؛ بچه های ما باید تربیت قرآنی بشوند.»