«فرهنگ آموزش عمومی قرآن کریم»

خبرگزاری فارس ـ رضا نباتی (کارشناس تألیف کتاب‌های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی وزارت آموزش و پرورش): امام حسین علیه‌السلام در واقعه عبرت آموز عاشورا چند جا قرآن تلاوت کردند؛ یکی در شب عاشورا بود که حضرت از عمرسعد برای تلاوت قرآن و اقامه نماز مهلت گرفتند، بنابراین شایسته است که این رفتار امام حسین(ع) و یارانش، برای همه شیعیان به ویژه جوانان حسینی کشور ما تبدیل به فرهنگ شود تا در شب عاشورا به تلاوت بپردازند و مسئولان هیأت‌ها، به این مطلب به عنوان سنتی حسنه در جلسات و محافل خودشان توجه کنند و نیز پدران و مادران هم احیای این شب را در جمع خانواده برپا دارند.

امام خمینی(ره) فرمودند: «ما هر چه داریم از محرم و صفر داریم»؛ این سخن خیلی عظیم و سرنوشت‌سازی است که باید از آن پند گرفت. امیدوارم در این زمینه اهل منبر و هنر، مسئولان و مدیران فرهنگی و قرآنی و همچنین جامعه قرآنی کشور اعم از ارگان‌ها و نهادهای دولتی و مردمی به درستی به وظیفه خود عمل کنند.

ائمه مفسران واقعی قرآن هستند

قرآن خود اثبات کننده حقانیت و ضرورت وجود امام معصوم(ع) است. اگر باور داریم قرآن کریم از هر خطایی مصون است؛ این سوال پیش می‌آید که چگونه ممکن است وظیفه تفسیر و تبین این کتاب بی‌خطا با انسان‌هایی باشد که خود هر لحظه ممکن است دچار خطا و اشکال شوند؟ در این هنگام ضرورت وجود معلم، مفسر و مبین معصوم و بری از خطا مطرح می‌شود و این همان موضوع عصمت امام(ع) به عنوان مفسران واقعی قرآن است.

قرآن، فرقان است، حسین(ع) نیز مصباح الهدی و جداکننده حق از باطل است؛ «إن الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة»، قرآن شفا و رحمت است برای مؤمنان، وجود حسین(ع) نیز شفابخش امراض باطنی و تربتش شفادهنده‌ امراض ظاهری است.

قرآن، همیشه تاریخ تازه است و جاودان، ذکر اباعبدالله و قیام عاشورا نیز جاودانه است؛ آن‌چنان که بعد از 1400سال هنوز عاشورا، حرارت خود را دارد.

قرآن کلام الله صامت است و حسین(ع) کلام الله ناطق؛ «بسم الله» صدر و شروع هر سوره‌‌ای از قرآن است،حسین(ع) نیز سید و سالار شهیدان است.

تلاوت قرآن، شنیدن و نگاه کردن به آیات عبادت است، هم چنان‌که شنیدن، خواندن و شرکت در مرثیه اباعبدالله نیز عبادت است.

پیامبراعظم(ص)درباره فضل قرآن فرمودند: «فضیلت قرآن بر سایر کلام‌ها مانند فضیلت خداوند است بر بندگانش»؛ و درباره امام حسین(ع) نیز فرمودند: «ای مردم این حسین بن علی است، پس حسین را بشناسید که او بر همه شما فضیلت دارد» و سپس فرمودند: «خدایا او را به تو می‌سپارم و به نیکان امت تو»

قرآن، معجزه است به فصاحت لفظ و معنا و کلام امام حسین(ع) نیز در کرامت ظاهر و در مقام معنا معجزه است.

امام حسین(ع) همچون قرآن مهجور واقع شده است

قرآن مهجور است، حسین(ع)نیز همچون قرآن مهجور است؛ مسلمان ظاهر قرآن را گرفتند و باطنش را رها کردند، در رابطه با امام حسین(ع) نیز علی‌رغم تمام علایق ظاهری نسبت به حسین(ع) قیام او مورد غفلت قرار می‌گیرد.

امام صادق(ع) در تفسیر آیه 40 سوره مبارکه «حج» - «الذین اخرجوا من دیارهم؛ همانها که از خانه و شهر خود، به ناحق رانده شدندـ می‌فرمایند: «این آیه در شأن علی(ع) و جعفر و حمزه جاری شده در ارتباط با حسین بن علی(ع)؛ او که از دیار و شهر خود برای مبارزه با ظلم خارج شد و در این راه او را به ناروا کشتند.»

در تفسیر عیاشی ذیل آیه 77 سوره مبارکه «نساء» نیز حدیثی از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند:«کفوا ایدیکم» در ارتباط با صلح امام حسن(ع) و «کتب علیهم القتال» در رابطه با امام حسین (ع) است و « الی اجل قریب» در رابطه با امام زمان(عج) است که به خون‌خواهی سیدالشهداء قیام خواهد کرد.

امام حسین(ع) مصداق واقعی آیات 27 و 28 سوره «فجر» است

در آیات 27 و 28 سوره مبارکه «فجر»‌ که مربوط به امام حسین(ع) است، آمده است: «یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ، ارْجِعِی إِلَى رَبِّکِ رَاضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ تو ای نفس مطمئن، به سوی پروردگارت بازگرد در حالی که هم تو راضی باشی و هم از تو راضی باشند»، این آیات 72 حروف دارد که همچون تعداد یاران امام حسین(ع) در واقعه عاشورا است.

در روایات داریم که امام حسین(ع) مصداق واقعی این آیه است، چون ایشان با ذکر دائمی القاب و اسامی خداوند متعال به قلبی مطمئنه رسیده بودند.

خداوند در آیه 21 سوره مبارکه «بقره» نیز می‌فرماید: «یا أَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّکُمُ الَّذی خَلَقَکُمْ وَ الَّذینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ؛ ای مردم! پروردگار خود را پرستش کنید آن کس که شما و کسانی را که پیش از شما بودند، آفرید تا پرهیزکار شوید»، بر اساس این آیه عبادت الهی و بندگی بهترین راه رسیدن به تقرب الهی است که این امر یکی از خصوصیات بارز ائمه اطهار(ع) و به ویژه حضرت سیدالشهدا(ص) بود.

در آیات قرآن داریم: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ؛ ای مردم تقوای الهی پیشه کنید»، این آیه تنها خطاب به مسلمانان نیست بلکه غیرمسلمان را نیز شامل می‌شود.

تمامی تلاش انبیاء نیز هدایت بشر به سوی تقوای الهی بوده است که امام حسین(ع) ثمره واقعی تقوا  و الگوی واقعی طالبان راه نجات است، این ارادت انسان‌ها است که در هر سوی شرق و غرب عالم به سوی امام حسین (ع)‌جلب شده و ما می‌بینیم که عزاداری امام حسین (ع)‌مختص ما شیعیان نیست و دیگران نیز به حضرت متوسل می‌شوند و ما نیز باید بیشتر توجه کنیم.

دادن یک لیوان آب به تشنگان در شب عاشورا همچون آب رساندن به شهدای کربلا است

در آیه 195 سوره مبارکه «بقره» آمده است: «وَأَنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ؛ در راه خدا انفاق کنید»، امام حسین(ع) در راه خدا هر آنچه که داشت انفاق کرد و به همین دلیل خداوند متعال به او این مقام را داد، بنابر این اگر کسانی نیز بخواهند در راه خدا انفاق کنند، باید به مجالس و محافل حضرت سیدالشهداء توجه داشته باشند؛ در کتاب «بحارالانوار» و همچنین در «کامل الزیارات» داریم که «هر کس در شب عاشورا به تشنگان آب دهد، گوئی به همه لشکریان سیدالشهدا(ع) آب داده است»؛ پس خدمت به امام حسین (ع) انفاق در راه خدا محسوب می‌شود.

آیه 78 سوره مبارکه «حج» می‌فرماید: «وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ؛ و در راه خدا آن چنان که شایسته است جهاد کنید» که مصداق این آیه، حضرت سیدالشهداء(ع) است. مفسران گفته‌اند منظور از جهاد شایسته، جهاد اکبر و جهاد اصغر است و هیچ کس در راه خدا، همچون حسین بن علی(ع) جهاد نکرد و عاشقان و سالکان راه حق، بدین وسیله می‌توانند جهاد کنند. چنانچه انقلاب ما و تمام کسانی که در جهان، ندای آزادی خواهی دارند از سید الشهداء(ع) الهام گرفته‌اند.

زیارت امام حسین(ع) و گریه بر مصائب او از افضل اعمال است

همچنین قرآن کریم در بخشی از آیه 197 سوره مبارکه «بقره» می‌فرماید: «تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوى‏؛ توشه کسب کنید که بهترین توشه‌ها تقوی است»، زیارت امام حسین(ع) که تا این اندازه در ادعیه به آن توجه شده است، می‌تواند به عنوان توشه‌ای برای آخرت باشد. این توشه فقط برای زائر نیست؛ بلکه دوستان و اطرافیان او نیز بهره می‌برند. زیارت امام حسین(ع) و گریه بر مصائب او از افضل اعمال در این زمینه است. از جبرئیل تا پیامبر(ص) و امامان بر حسین(ع) گریستند و توبه حضرت آدم(ع)نیز به واسطه گریستن بر حسین(ع) مورد قبول واقع شد.

قرآن در آیه 24 سوره مبارکه «انفال» می‌فرماید: «اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ؛ خدا و رسولش را اجابت کنیدزمانی که شما را به چیزی فرا خواندند که سبب حیات شما است»؛ پیامبر(ص) ما را به گریه اباعبدالله فرا خوانده و فرموده است: «حسین منی و انا من حسین؛ حسین از من است و من از حسین هستم» و روایات متعددی نیز از ائمه داریم که گریه بر حسین و شریک شدن در مصائب او، باعث غفران الهی و سبب نزول رحمت الهی است و این اطاعت از امر پیامبر است.

امام حسین(ع) بهترین واسطه برای آمرزش گناهان است

در آیه 133 آل عمران آمده است:«وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّکُمْ؛ و براى نیل به آمرزشى از پروردگار خود بشتابید» که در ذیل این آیه نیز آمده است که گریه بر حسین(ع)‌ اگر بر اساس معرفت حقیقی باشد باعث آمرزش گناهان خواهد بود و در حقیقت توبه‌ای است که به واسطه امام حسین(ع)‌ مورد قبول واقع می‌شود.

خداوند در آیه 55 سوره مبارکه «اعراف» می‌فرمایند: «ادْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْیَةً إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدینَ؛ پروردگار را به زاری و در نهان بخوانید». دعا روح عبادت و قرآن صاعد است و برای استجابت دعا چه وسیله‌ای بهتر از حسین(ع) و اولاد و اصحاب ایشان که قرآن کریم در آیه 35 سوره مبارکه «مائده» می‌فرماید: «وَابْتَغُواْ إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ؛ و در جستجوى وسیله‌اى براى نزدیک شدن به ساحتش (همان عبودیت و به دنبالش علم و عمل) برآیید»، امام حسین(ع) از اعظم وسایل و از سهل الوصول‌ترین آنها برای تقرب الهی است و راه میانبر، توسل به حضرت سید الشهداء(ع) است.

در آیه 14 سوره مبارکه «صف» داریم: «کونوا انصار الله؛ از یاوران خدا باشید». حضرت حسین بن علی(ع) روز عاشورا فریاد زد: «آیا کسی هست که دین خدا را یاری کند»، اقامه عزای او به نحو شایسته و به گونه‌ای که او می‌خواهد، یاری و اقامه کننده، یاور و لبیک‌گوی حسین بن علی(ع) است.

در آیه انتهایی سوره مبارکه «انسان» آمده است: «فمن شاء التخذ الی ربه سبیلا؛ این یک تذکر و یادآورى است‏، و هر کس بخواهد [با استفاده از آن‏] راهى به سوى پروردگارش برمى‏گزیند»، در تفسیر این آیه نیز به قیام سید الشهداء توجه شده است به طوری که «سبل اعظم» و «صراط اقوم» امام حسین(ع) است.

این آیات تنها بخشی از آیاتی است که به حضرت سید الشهداء اشاره دارد. امام حسین(ع) در زندگی خود و به ویژه در شب واقعه عبرت‌آموز عاشورا به تلاوت و عمل به دستورات قرآن تأکید داشتند، به طوری که قیام ایشان و یارانش نیز برای زنده نگه داشتن اسلام و قرآن بود، بنابراین شایسته است این سنت قرآنی برای جوانان حسینی ما به فرهنگ تبدیل شده تا تلاوت قرآن در شب عاشورا را در هیئت‌های مذهبی احیا شود.